Η ζωή και το έργο του Ιστβάν Μεζάρος

Η ζωή και το έργο του Ιστβάν Μεζάρος

«Αυτό που κυριαρχεί στη σημερινή εποχή είναι η σύγκρουση δύο επιταγών. Από τη μια οι ανυπέρθετες επιταγές καταστροφικής αυτοπροστασίας του κεφαλαίου και από την άλλη η επιταγή μιας άλλης κοινωνικής τάξης πραγμάτων πέραν του κεφαλαίου.»

Istvan Meszaros

Η «Λέσχη» ξεκινά τα αφιερώματά της σε σημαντικούς μαρξιστές στοχαστές. Ο πρώτος θα είναι ο Ούγγρος Ιστβάν Μεζάρος, μια από τις σημαντικότερες μορφές της επαναστατικής διανοήσης από τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια μέχρι και σήμερα. Στο αφιέρωμα αυτό, που ξεκινά σήμερα και θα συνεχιστεί τις επόμενες μέρες, θα παρουσιάσουμε μερικά σημαντικά  έργα του που έχουν μεταφραστεί στα Ελληνικά, μερικές νέες μεταφράσεις που επιμεληθήκαμε και αναφορές στα σύγχρονα έργα του. Το αφιέρωμα θα αρχίσει αναρτώντας, για πρώτη φορά με ελληνικούς υπότιτλους, μια πολύ όμορφη και ιδιαίτερα κατατοπιστική ομιλία του για την καπιταλιστική κρίση. Είναι μια φιλόδοξη προσπάθεια που επιδιώκουμε να συμβάλλει κι αυτή με τον τρόπο της στην αναγκαία συζήτηση στον κόσμο του κινήματος, της Αριστεράς και της ευρύτερης ριζοσπαστικής αναζήτησης όσον αφορά την προσέγγιση σύγχρονων φιλοσοφικών και πολιτικών ρευμάτων του μαρξισμού. Ασφαλώς, η προσπάθεια αυτή (που γίνεται από ειλικρινή επιθυμία αναζήτησης και πλήρη επίγνωση των ελλείμμάτων μας) θα μείνει μισή αν δε συνδυαστεί με ένα ζωντανό διάλογο, αλλά και την ιδιαίτερη συμβολή από όποιον το επιθυμεί. Να ξέρετε ότι πέρα από το δημόσιο σχολιασμό για οποιαδήποτε συμβουλή, διαφωνία, βοήθεια κτλ θα μας βρίσκετε στο ilesxi@gmail.com

Σύντομο βιογραφικό του Μεζάρος

Ο Istvan Meszaros, από τους σημαντικότερους μαρξιστές της εποχής μας, γεννήθηκε στη Βουδαπέστη το 1930. Μετά τις σπουδές του στο Λύκειο, πέτυχε με υποτροφία στο Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης και πρώτος στο κολέγιο Eomnos. Έξι μήνες μετά, επιχείρησαν να τον αποβάλουν, επειδή υπερασπίστηκε δημόσια τον Λούκατς εναντίον των επιθέσεων του Κόμματος.
Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Βουδαπέστης, εξεπόνησε την διδακτορική του διατριβή υπό την επίβλεψη του Λούκατς (1954). Το 1951 προσλήφθηκε βοηθός του Λούκατς και στη συνέχεια αναπληρωτής καθηγητής στο Ινστιτούτο Αισθητικής του Πανεπιστημίου της Βουδαπέστης. Το 1956 ο Λούκατς όρισε τον Μεζάρος διάδοχό του και του ζήτησε να αναλάβει το μάθημα της Αισθητικής, το οποίο δίδαξε μέχρις ότου εγκατέλειψε τη χώρα του.
Στην περίοδο 1950-1956, ο Μέσαρος πήρε ενεργό μέρος στις πολιτισμικές και φιλολογικές διαμάχες, πάντοτε από τη μεριά εκείνων που ήταν υπέρ μιας αυθεντικής σοσιαλιστικής εξέλιξης. Ο Μεζάαρος υπήρξε εκδότης του «Quarterly» της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών και αρχισυντάκτης του περιοδικού «Estinelet». Εγκατέλειψε τη χώρα του μετά τη δεύτερη σοβιετική επέμβαση το 1956 έχοντας πλέον πεισθεί ότι το σύστημα αυτό δεν ήταν δυνατόν να αναμορφωθεί.
Έκτοτε ο Μεζάρος δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Τορίνο, στο Bedford College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και κατόπιν στο Sussex. Σήμερα είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Sussex και μέλος της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών.
Με το τεράστιο θεωρητικό του έργο ο Μεζάρος υπερασπίστηκε και ανάπτυξε την μαρξιστική φιλοσοφία και ειδικότερα την μαρξιστική ανάλυση της Ιστορίας. Σημαντική επίσης είναι η συμβολή του στην ανάπτυξη της μαρξιστικής θεωρίας των ιδεολογιών. Το τελευταίο μνημειώδες βιβλίο του, «Beyond Capital» (Πέραν του Κεφαλαίου), αποτελεί κατά κάποιο τρόπο, τη συνέχεια του «Κεφαλαίου» του Μαρξ, δοθέντος ότι διερευνά συνολικά και σε ιδιαίτερο βάθος την πορεία και τις αντιθέσεις του σημερινού καπιταλισμού και, αντίστοιχα, την δυνατότητα της αναγέννησης του εργατικού και του κομμουνιστικού κινήματος.
Βιβλία του Μέσαρος κυκλοφορούν στις κυριότερες ευρωπαϊκές γλώσσες. Επίσης έχουν μεταφραστεί στην Λατινική Αμερική, στην Περσία, στις Ινδίες.
Στην Ελλάδα ο Μεζάρος είναι γνωστός από το βιβλίο του «Η θεωρία του Μαρξ για την Αλλοτρίωση» (εκδ. Ράππα, 1973), από συνεργασίες του στο θεωρητικό περιοδικό «Ουτοπία», καθώς και από το αφιέρωμα του ίδιου περιοδικού στο έργο του (τεύχος 37, 1999). Το «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα» έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, από το Μεξικό και τη Βραζιλία, στις κυριότερες ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι την Περσία και τις Ινδίες.

Το βιογραφικό αυτό θα το βρείτε μαζί με μια λίστα από κείμενα μεταφρασμένα στη σελίδα της Ουτοπίας, με την οποία έχει συνεργαστεί αρκετές φορές.

Θάνος Ανδρίτσος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: