ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ (1890)

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ (1890)

 πηγή: “The Outlawed Party: Social Democracy in Germany 1978-1890″ by Vernon L. Lidtke (Princeton, 1966)

Όσοι επιθυμούσαν μια περαιτέρω επίδειξη δύναμης του Σοσιαλδημοκρατικού κινήματος είχαν ήδη μπροστά τους ένα έτοιμο θέμα. Η πρώτη συνάντηση της Β’ Διεθνούς στο Παρίσι τον Ιούλη του 1889 είχε αποφασίσει πως μια “μεγάλη διεθνής διαδήλωση” για το οχτάωρο μεροκάματο έπρεπε να πραγματοποιηθεί την 1η Μάη του 1890. Οι ηγέτες των εργατών σε κάθε χώρα έμενε να αποφασίσουν την ακριβή μορφή της διαδήλωσης.

 Στη Γερμανία ήταν στο χέρι των Σοσιαλδημοκρατών βουλευτών να ανακοινώσουν το τι θα γινόταν την Πρωτομαγιά. Μα η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση δεν είχε κανένα λόγο να συγκληθεί κατά τον Μάρτη και τον Απρίλη αφού η βουλή δε θα συνεδρίαζε μέχρι την πρώτη εβδομάδα του Μάη. Ούτε λέξη δε βγήκε από το κόμμα μέσα στο Μάρτη. Οι πιο δυνατές φυσιογνωμίες του κόμματος, όπως ο Μπέμπελ, ο Λίμπκνεχτ, και ο Σίνγκερ, ήταν όλοι σιωπηλοί. Μα άλλες φωνές ακούγονταν. Κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας του Μάρτη, η <<Berliner Volkstribuene>>, με επιμελητή τον Μαξ Σίπελ, συζητούσε την πιθανότητα μιας γενικής αργίας για την πρώτη του Μάη χωρίς να στηρίζει και ακριβώς ένα τέτοιο σχέδιο. Στα μέσα του Μάρτη, η ίδια εφημερίδα κατέγραψε πως 90.000 εργάτες στο Αμβούργο απαίτησαν να τηρηθεί γενική αργία την πρώτη του Μάη και να μην εμφανιστεί για δουλειά κανείς.

 Έτσι οι εργάτες χάραζαν έναν δικό τους δρόμο, ανεξάρτητα από την ηγεσία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και η ορμή τους όλο και αυξανόταν. Μια εβδομάδα αργότερα, αντιπρόσωποι από τους Σοσιαλδημοκράτες Βερολίνου ανακοίνωσαν ανοιχτά ένα κάλεσμα για γενική στάση εργασίας την πρώτη Μαΐου. Αυτό μετέφερε το κέντρο στο Βερολίνο, την έδρα του πιο ριζοσπαστικού κομματιού των Σοσιαλδημοκρατών. Στο τέλος του Μάρτη, η <<Berliner Volkstribuene>> στήριξε πλήρως την ιδέα πως το κόμμα πρέπει να καλέσει όλους τους εργάτες της Γερμανίας να γιορτάσουν την 1η Μαΐου με εργατικές συναντήσεις το πρωί και εκδηλώσεις το απόγευμα. Ακόμα καμιά λέξη δεν είχε βγει από την κεντρική επιτροπή.

 Η σιωπή της επιτροπής δεν ήταν εντελώς τυχαία. Στην πραγματικότητα, η ηγεσία των σοσιαλδημοκρατών δεν είχε καμιά όρεξη να πραγματοποιηθεί μια μαζική διαδήλωση την Πρωτομαγιά. Φοβόντουσαν πως οι στάσεις εργασίας και οι μεγάλες διαδηλώσεις σ’ όλη τη Γερμανία, θα ήταν ανεξέλεγκτες και πως θα μπορούσαν να προκαλέσουν βίαια επεισόδια και προτίμησαν να κάνουν πίσω, παρόλο που οι μάζες των Γερμανών εργατών φώναζαν για μια επίδειξη δύναμης.

 Ο ανώτερος αρχηγός του κόμματος, Μπέμπελ, αντανακλούσε όλες αυτές τις φοβίες, δείχνοντας πόσο περισσότερο προτιμούσε την τάξη και την κανονικότητα από τον άγριο ενθουσιασμό και τον αυθορμητισμό. Οι μάζες, όπως διατύπωσε σε γράμμα του προς τον Ένγκελς στις 31 Μάρτη, πρέπει να χαλιναγωγούνται πριν θέσουν σε κίνδυνο την ομαλή εξέλιξη των πραγμάτων. Ο Ένγκελς είχε ήδη προειδοποιήσει τους Γερμανούς Σοσιαλδημοκράτες να μην πέφτουν σε πραξικοπηματικές πράξεις, γιατί “η άνοδος των ψήφων υπέρ των Σοσιαλδημοκρατών προχωράει μπροστά σύμφωνα με μια φυσική διαδικασία… ”. Παρακάτω είναι οι απόψεις του Μπέμπελ πάνω στο ίδιο θέμα:

 Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου (Ένγκελς) πως εδώ στη Γερμανία βρισκόμαστε σε μια κατάσταση που απαιτεί διακριτικότητα και επιδεξιότητα. Γι’ αυτό το λόγο έχουμε κάθε λόγο να κρατήσουμε τις μάζες μέσα σε όρια σχετικά με τη διαδήλωση της Πρωτομαγιάς ώστε να μην εμφανιστούν συγκρούσεις. Αν τους αφήσουμε με ελεύθερα τα ηνία, τούτες οι συγκρούσεις θα’ ναι αναπόφευκτες, αφού οι εκλογές γύρισαν τα μυαλά των λιγότερο εκπαιδευμένων μαζών, που νομίζουν πως με ισχυρή θέληση  μπορούν να τα πετύχουν όλα. Ακόμα και εκείνοι (εννοεί την ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών), που δε χαρακτηρίζονται ως ανυπόμονοι και επιφυλακτικοί, παραπονούνται πως με δυσκολία κρατούν τα ηνία των μαζών.

Μέχρι τώρα η πορεία της υπόθεσης, σε μεγάλο βαθμό, είναι τέτοια που δημιουργεί την αίσθηση  στους εργάτες, πως ο απεργιακός πυρετός είναι γενικευμένος και η θορυβώδης πιθανή διαδήλωση της Πρωτομαγιάς θα οδηγήσει σε απεργίες ανυπολόγιστων διαστάσεων.

Η χθεσινή <<Volkszeit>> (εφημερίδα) ήταν απόλυτα σωστή όταν έγραφε πως στις 20 Φλεβάρη έγινε μια διαδήλωση των Γερμανών εργατών που το μεγαλείο της δε θα μπορούσε να ξεπεραστεί. Όπως και να’ χει πρέπει να κάνουμε το χρέος μας στην 1η του Μάη.

 Ο Μπέμπελ εξέφρασε επιδέξια τη γενική άποψη των συντρόφων του: Έβλεπαν τη διαδήλωση της πρωτομαγιάς ως “χρέος” που έπρεπε να εκτελέσουν παρόλο που θα προτιμούσαν να απέχουν. Η συμπεριφορά τους δεν εξέπληξε. Κατά τη διάρκεια του Σοσιαλιστικού Νόμου, είχαν μάθει πως να χειρίζονται την ρουτίνα της κοινοβουλευτικής δραστηριότητας αλλά δεν είχαν πρακτικά καμιά εμπειρία πραγματικής μαζικής δράσης. Για χρόνια είχαν μάθει πως η σύνεση βοηθά στο να αποφεύγουν καταστάσεις που μπορούν να οδηγήσουν στη βία. Η Σοσιαλδημοκρατική τακτική, έγραφε ο Μπέμπελ στον Ένγκελς στις 9 Απρίλη, θα ήταν να αποφευχθούν όλες οι “προβοκάτσιες” υιοθετώντας μια “κατάσταση αναμονής” τουλάχιστον μέχρι την οριστική λήξη του Σοσιαλιστικού Νόμου στις 30 Σεπτέμβρη.

 Η κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία των Σοσιαλδημοκρατών συναντήθηκε εν τέλει στις 13 Απρίλη για να διαμορφώσει την πολιτική του κόμματος σχετικά με την 1η Μάη. Απέρριψε ρητά όλα τα σχέδια για γενική απεργία για το λόγο ότι η απεργία δε θα είχε επιτυχία και επιπλέον ότι η κυβέρνηση δε θα μπορούσε να ευχηθεί κάτι καλύτερο από το να προκληθούν βίαια επεισόδια ώστε να χρησιμοποιήσει τις δυνάμεις της ενάντια στο εργατικό κίνημα. Οι βουλευτές τόνισαν το μεγαλείο της εκλογικής νίκης στις 20 Φλεβάρη. Οι εχθροί των εργατών, έλεγαν, περίμεναν μια ευκαιρία να καταστρέψουν τους “καρπούς της 20ης Φλεβάρη…”. “Μετά την εξαιρετική κινητοποίηση [Aufmarsch] και τη νίκη στις 20 Φλεβάρη, η γερμανική Σοσιαλδημοκρατία δεν έχει ανάγκη μια στρατιωτική παρέλαση [Heerschau]”. Γι’ αυτό οι βουλευτές κάλεσαν τους εργάτες να γιορτάσουν την Πρωτομαγιά πραγματοποιώντας εργατικές συναντήσεις και εκδηλώσεις το απόγευμα, όπου θα μπορούσαν να εγκριθούν ψηφίσματα για το οχτάωρο. Αν σε κάποια μέρη μπορούσαν να πραγματοποιηθούν απεργίες χωρίς συγκρούσεις, οι ηγέτες δεν τις απαγόρευαν. Με αυτόν τον τρόπο, οι βουλευτές έκαναν το “χρέος” τους ενώ κρατούσαν επίσης τα χαλινάρια των εργατικών μαζών.

 Σε όλη τη Γερμανία, η Πρωτομαγιά πέρασε χωρίς ενοχλητικά γεγονότα. Μετά τις εργάσιμες ώρες, πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις και εκδηλώσεις, όπου πέρασαν ψηφίσματα. Η τάξη διατηρήθηκε στο εργατικό κίνημα.

Μετάφραση: Ειρήνη Ηλιοπούλου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: