Aliz Alizadeh: Κάποιες πρώτες βραδινές σημειώσεις πάνω στην ανάλυση του Ζίζεκ για τις ταραχές του Λονδίνο

Aliz Alizadeh*: Κάποιες πρώτες βραδινές σημειώσεις πάνω στην ανάλυση του Ζίζεκ για τις ταραχές του Λονδίνο. 

Λαμβάνοντας υπόψη την ανάλυση του Ζίζεκ για τις ταραχές στα παρισινά Banlieu το 2005 που τις ερμήνευε ως μια πράξη Μνησικακίας [Ressentiment], η ακραία ιστορική φτώχια της πρόσφατης ανάλυσής του για τις ταραχές στο Λονδίνο (Shoplifters of the World Unite) δεν αποτελεί έκπληξη. Αλλά αυτό που κάνει απαραίτητη μια απάντηση είναι ο απαισιόδοξος τόνος στην αποτυχημένη προσπάθειά του να τοποθετήσει τις ταραχές στο σύνολο των παγκόσμιων αγώνων σήμερα. Θα αναφέρω στα γρήγορα λίγα σημεία.

1 –Και ο Ζίζεκ πέφτει στον κυρίαρχο φετιχισμό του «νέου» αλλά με έναν αντίστροφο τρόπο (χωρίς να τον υμνεί) αγνοώντας εντελώς το ιστορικό υπόβαθρο του φαινομένου της εξέγερσης ως ένα συχνά επαναλαμβανόμενο χαρακτηριστικό του καπιταλισμού, όταν οι οικονομικές κρίσεις και η ανεργία συνδυάζονται με την απουσία οργανώσεων της εργατικής τάξης ή την έλλειψη νομιμοποίησής τους (είτε αυτό αφορά τα διαφόρων ειδών κόμματα της ρεφορμιστικής αριστεράς είτε τα συνδικάτα) *[1]. Ως εκ τούτου, παρακάμπτει τα παραδείγματα των ταραχών στο Λονδίνο τη δεκαετία του 1880, το 1912-3, το 1931-2 και το 1981, οι οποίες παρουσιάζουν πολλά από τα χαρακτηριστικά των τωρινών ταραχών και ως εκ τούτου, βραχυκυκλώνει (για να χρησιμοποιήσουμε το δικο του αγαπημένο όρο) τον εγελιανό όχλο της προ-καπιταλιστικής εποχής με τη νεολαία του Ηνωμένου Βασιλείου της λεγόμενης μετα-ιδεολογικής εποχής. Είναι ωστόσο σωστός στο ότι ο ταραξίας δεν είναι η νέα πρωτοπορία και οι ταραχές δεν είναι τόπος [site] του νέου υποκειμένου. Μια κριτική που ταιριάζει αρκετά στο αμφιταλαντευόμενο φλερτ του Ζίζεκ (και των προηγούμενων λακανικών συντρόφων του, όπως του Λακλάου) με μια εκδοχή επαναφοράς του όχλου ως πρωτοπορία που μπορεί να βρεθεί στις παραγκουπόλεις ή τις φαβέλες.

2 – Ο Ζίζεκ ορθά διαγιγνώσκει ένα μοτίβο εξέγερσης χωρίς επανάσταση και ένα εμπόδιο στο πέρασμα [impasse] από την πρώτη στη δεύτερη, αλλά μόλις τώρα δίνεται η ευκαιρία αυτό το ίδιο το αδιέξοδο [impasse] να γίνει κομμάτι της συνείδησης των καταπιεσμένων όλου του κόσμου. Πριν από ένα χρόνο και εν τη απουσία αυτών των εξεγέρσεων που εξαπλώνονται από το Κάιρο μέχρι τη Μαδρίτη, αυτό το αδιέξοδο δεν θα είχε νόημα δεδομένου ότι το πρώτο μέρος του, δηλαδή η εξέγερση, δεν υπήρχε καθόλου.

3. Το συνολικό επιχείρημα του Ζίζεκ γύρω από την κριτική της ιδεολογίας δείχνει τα όρια του καθώς μόνον μια πιο συνεκτική προσπάθεια ανάλυσης του πώς μπορεί να εξελιχθεί η παρούσα κρίση και πόσο βαθιά μπορεί να φθάσει θα μας δώσει μια ιδέα της δυνατότητας να ξανασυμβούν τέτοιες εξεγέρσεις χωρίς επαναστάση, για να υπάρξει ένα συλλογικό «τι να κάνουμε» γύρω από το προαναφερθέν αδιέξοδο ώστε να το αδιέξοδο να αντιμετωπιστεί και πιθανώς να το υπερβούμε. Ο Ζίζεκ έχει αντιληφθεί το βάθος της κρίσης, το οποίο συνοδεύεται από το κύμα της παγκόσμιας αντίστασης αλλά δεν έχει κάνει το βήμα να αναβιώσει τη χρονική περιοδολόγηση του τής ιστορίας. Με άλλα λόγια, τα αναλυτικά του εργαλεία είναι ακόμη σχεδιασμένα για μια περίοδο ύφεσης της αντίστασης και ηγεμονίας του παγκόσμιου κεφαλαίου, δηλαδή την περίοδο αμέσως μετά τα 90′ s.

4. Η αναφορά του στο Μπαντιού αν και δεν αποτελεί πρόβλημα καθ’εαυτό είναι ελαφρώς οπορτουνιστική καθώς το 2005 σε μια παρόμοια κατάσταση ο Μπαντιού και η L’ Organisation Politique στάθηκαν ξεκάθαρα στο πλευρό των εξεγερμένων του Παρισιού και απέρριψαν κάθε μορφή πολιτισμικοκεντρικής [culturalist] ανάλυσης, στην οποία ρέπει ο Ζίζεκ παρά την κριτική που ασκεί σε κάθε τέτοια πολιτισμική προσέγγιση* [culturalism][2].

5. To σημαντικό στο κείμενο του Ζίζεκ είναι η συνολική του αφήγηση, που επιχειρεί να συνεφέρει κάθε αφελή εξύμνηση των εξεγέρσειων χωρίς επανάσταση ή του οριζόντιου αυθορμητισμού χωρίς αρχηγούς που έχει γίνει και πάλι της μόδας. «Για να επιβάλει μια αναδιοργάνωση της κοινωνικής ζωής … κανείς χρειάζεται ένα ισχυρό σώμα σε θέση να καταλήξει σε γρήγορες αποφάσεις και να τις υλοποιήσει με όλη την απαραίτητη σκληρότητα.». Αλλά ο Ζίζεκ για άλλη μια φορά δεν τολμάει να αναφέρει το «όνομα» αυτού του σώματος.
*ο Aliz Alizadeh είναι ιρανός κοινωνιολόγος που ζει στο Λονδίνο κι εργάζεται ως επισκέπτης καθηγητής στο Middlesex University.

*[1] Το κείμενο του Chris Harman που πρέπει να διαβαστεί για να βρεθεί το πρότυπο των μεγάλων εξεγέρσεων του 20ου αιώνα: http://www.marxists.org/archive/harman/1981/xx/riots.html

*[2]- Εδώ μπορεί να βρεθεί η, χωρίς ντροπές, στήριξη της l’Organisation politique του Μπαντιού στις ταραχές του Παρισιού το 2005.

Μετάφραση: Ανδρίτσος Θάνος, Γούσης Κώστας

3 Σχόλια προς “Aliz Alizadeh: Κάποιες πρώτες βραδινές σημειώσεις πάνω στην ανάλυση του Ζίζεκ για τις ταραχές του Λονδίνο”

  1. Φίλοι της «Λεσχης» ευχαριστούμε για την ενημέρωση.
    Παρακολουθούμε τη σημαντική δουλειά που κάνετε. Τη χρειαζόμαστε όλοι μας.
    Τη μετάφραση του άρθρου του Zizek που δημοσιεύσατε την είδαμε παράλληλα με τη δημοσίευση της δικής μας.

    Το άρθρο του Aliz Alizadeh μας φαίνεται άστοχο πικρόχολο και άδικο απέναντι στη ματιά του zizek αλλά δεν μπορεί να περιμμένει και περισσότερα κανείς από την «αριστερά χωρίς ψευδαισθήσεις».

    Η κριτική μας αφορά φυσικά το περιεχόμενο του άρθρου και όχι την απόφαση να το μεταφράσετε. Κάνατε πολύ καλά που μας το μεταφράσατε. Χρειαζόμαστε όση το δυνατόν πλατύτερη ενημέρωση πάνω στις εξελίξεις και τις ιδέες. Και σε αυτό η συμβολή σας είναι σημαντική.

    Καλή δύναμη.

  2. Θα ήθελα να σας συγχαρώ τόσο για την μετάφραση του άρθρου του Ζιζεκ, αλλά κυρίως για το αντιρρητικό άρθρο του Aliz Alizadeh.

    Είναι σοβαρή η συμβολή του Ζιζεκ στην κριτική θεωρία , αλλά η πολυπραγμοσύνη του, ο πολυσυλλεκτισμός του σε πηγές, η αέναη περιστροφή στις όψεις της κριτικής έχουν και αυτά κάποια όρια.Απο τον Ζιζεκ τα έχουμε ακούσει διαβάσει όλα.Το μοναδικό σταθερό σημείο είναι η υπογραφή του, κατά τα άλλα όλοι εντός εκτός αριστεράς έχουν δίκιο και άδικο ταυτοχρόνως.

    Αναρωτιέμαι αν το ίδιο κείμενο του SZ χωρίς την υπογραφή του, θα είχε την παραμικρή τύχη σχολιασμού και αναφορών .

    Το επίμαχο κείμενο βρίθει αντιφάσεων και υπερβολών: όπως ότι στην Ισπανία μετά τον Φράνκο δεν υπάρχει παράδοση αυτοργάνωσης!!!!

    Καλή συνέχεια

  3. […] P.S: This short note was soon translated to Greek, the most familiar language in our times with the phenomenon of riots, and can be found here. […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: