Βρετανία: Μαθήματα καταστολής των εξεγερμένων

Λίγες μόνο μέρες μετά το τέλος των ταραχών στις Αγγλικές πόλεις και ο απολογισμός για τα εξεγερμένα λαϊκά στρώματα της Βρετανίας είναι συντριπτικά αρνητικός. Μια ολόκληρη εκστρατεία που περιλάμβανε την ενεργοποίηση κάθε είδους κατασταλτικού μηχανισμού του κράτους, με τη συνοδεία των ΜΜΕ, είχε ως στόχο την ολοκληρωτική εξόντωση των «ταραξιών». Τον αρχικό ρόλο τον είχαν τα δικαστήρια και η αστυνομία, με πάνω από 2000 συλλήψεις και 1350 απαγγελίες κατηγορίας (όπου τα δικαστήρια δούλευαν ολονυχτίς). Το μένος των δικαστηρίων δείχνει και τις προθέσεις της κυβέρνησης που συγκροτούνται γύρω από το δόγμα «κανένας οίκτος προς τους εξεγερμένους». Έτσι στον 18χρονο Μάικλ Φιτσπάτρικ, από το Μάντσεστερ απαγγέλθηκε ποινή δύο χρόνων και τεσσάρων μηνών σε φυλακές ανηλίκων διότι, όπως αναφέρει το δικαστήριο, «εισήλθε σε λεηλατημένο κατάστημα, σήκωσε και μετά άφησε ένα ζευγάρι παπούτσια και ήπιε ένα μπουκάλι σαμπάνια». Ο Νίκολας Ρομπινσον καταδικάστηκε σε έξι μήνες φυλάκιση για τη κλοπή «μιας κούτας με νερά».

Ακόμη, χαρακτηριστική είναι η συντονισμένη διαπόμπευση των κατηγορουμένων. Όπως παρατηρούσε ο Guardian, πρώτη φορά τα δικαστήρια παρείχαν όλες τις πληροφορίες και προσωπικά στοιχεία των συλληφθέντων. Το κείμενο του Owen Hatherlay με τίτλο «Έξωση οικογενειών των εξεγερμένων από τα σπίτια τους; Υπάρχει μια τρομαχτική λογική σε αυτό» ρίχνει φως σε μια άλλη πλευρά αυτής της καταστολής : Την έξωση των οικογενειών όλων όσων κατηγορούνται για συμμετοχή στην εξέγερση από τις εργατικές κατοικίες. 

Έξωση οικογενειών των εξεγερμένων από τα σπίτια τους; Υπάρχει μια τρομαχτική λογική σε αυτό

Του Owen Hatherlay

Αυτός ο τρόπος συλλογικής τιμωρίας ταιριάζει με την ευρύτερη στεγαστική πολιτική της εκτόπισης των φτωχών έξω από τα επικερδή κέντρα των πόλεων.

Ας συλλογιστούμε, για ένα λεπτό, τη δεύτερη χώρα με τις μεγαλύτερες ανισότητες στην Ευρώπη. Ο πρωθυπουργός της, που απέτυχε να κερδίσει με απόλυτη πλειοψηφία, ηγείται μιας κυβέρνησης της οποίας το υπουργικό συμβούλιο αποτελείται από αρκετούς εκατομμυριούχους, και έχει εξαπολύσει μια, ιδεολογικά καθοδηγούμενη, οικονομική πολιτική κόντρα σε κάθε διεθνή και επαγγελματική συμβουλή. Η χώρα αυτή μόλις ήρθε αντιμέτωπη με τις μεγαλύτερες απεργίες εδώ και δεκαετίες. Οι νομοθέτες της πολύ πρόσφατα πιάστηκαν να «μαγειρεύουν» συλλήβδην τα δάνειά τους. Ο τύπος της πιάστηκε να παρακολουθεί τα τηλέφωνα εκατοντάδων πολιτών και πολιτικών, με πολύ λίγα εμπόδια από την αστυνομία.

Παράλληλα, μέλη αυτής της ίδιας αστυνομικής δύναμης είχαν σκοτώσει ένα περαστικό σε μια διαδήλωση, και είχαν δεχτεί κριτική για βία και εκφοβισμό σε έναν άλλο. Έπειτα, σκότωσαν ένα άνδρα, κατηγορώντας τον λαθεμένα ότι είχε πυροβολήσει αυτός πρώτα ενάντια σε εκείνους, και νέοι άνθρωποι σε όλη τη χώρα εξεγέρθηκαν, βάζοντας φωτιά σε αστυνομικά οχήματα, κάνοντας επιθέσεις σε αστυνομικά τμήματα, λεηλατώντας καταστήματα και εμπορικούς δρόμους. Στη συνέχεια, τα δικαστήρια δούλευαν ολονυχτίς ∙ στο Μάντσεστερ, μια μητέρα δύο παιδιών τιμωρήθηκε με ποινή φυλάκισης πέντε μηνών επειδή δέχτηκε να αγοράσει ένα κλεμμένο παντελόνι από ένα φίλο της και ένας νέος άντρας τιμωρήθηκε με ποινή φυλάκισης έξι μηνών για τη κλοπή ενός μπουκαλιού νερού. Τέλος, στις οικογένειες αυτών των νεαρών ανθρώπων άρχισαν να στέλνονται εντολές εξώσεων από την κοινωνική κατοικία ∙ μια μορφή κατοικίας που η κυβέρνηση είχε ήδη φανεί αποφασισμένη να αποδιαρθρώσει. Ο πρωθυπουργός υποστήριζε ότι αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει στη διάλυση των εγκληματικών συμμοριών.

Αν το δούμε έτσι, το Η.Β φαίνεται ακριβώς όπως ο υπόλοιπος κόσμος θα έπρεπε σίγουρα να μας βλέπει, μέχρι τώρα – κάτι κοντά σε μια μετά-Σοβιετική Δημοκρατία που είναι έτοιμη να υποστεί μια «πολύχρωμη επανάσταση» ίσως, ή μια Μεσογειακή πρώην-δικτατορία που συσπάται από την κοινωνική διαμαρτυρία. Φανταστείτε τότε τις δωρεές και τις διακηρύξεις αλληλεγγύης στο Facebook.

Παρόλα αυτά, δυστυχώς, όλα αυτά τα γεγονότα δε συσχετίζονται στα μυαλά των ανθρώπων, με την περιβαλλόμενη και δημόσια διαφθορά και βία των τελευταίων χρόνων να έχει ξεχαστεί (ή χειρότερα συγχωρεθεί) μετά από τέσσερις μέρες καθόλου άσχετων, αν και ασυνάρτητων και αδιάκριτων, ταραχών. Ωστόσο, ακόμα και αν συναινέσουμε στις αξιώσεις της κυβέρνησης και πολλών άλλων ότι οι ταραχές της τελευταίας βδομάδας ήταν απλά μια περίεργη, ανεξήγητη έκρηξη «καθαρής εγκληματικότητας», πρέπει να επισημάνουμε ότι οι εγκληματίες είναι ακόμα υποκείμενα της εξουσίας των νόμων. Σε μια δημοκρατική χώρα, αν ένας νέος καταδικαστεί (πόσο μάλλον αν είναι απλά ύποπτος) ότι έκλεψε ένα κατάστημα, θα ήταν χωρίς προηγούμενο για αυτόν ή την οικογένεια του να μείνουν άστεγοι ως τιμωρία. Παρόλα αυτά αυτό ακριβώς συμβαίνει, με το Συμβούλιο του Wandsworth να ξεκινάει την ιστορία και πολλά άλλα Συμβούλια να δηλώνουν πως θα ακολουθήσουν.

Σε πρώτο επίπεδο, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αποτυχίας της πιο βασικής κοινωνικής κατανόησης που σίγουρα βοήθησε να ξεκινήσουν οι ταραχές. Η ιδέα φαίνεται να είναι ότι αυτοί που ζούν σε κοινωνική κατοικία θα μπορούσαν απλά να βρουν αλλού σπίτι, θα μπορούσαν απλά να περάσουν σε μια ιδιωτική κατοικία. Όπως και με τις παρόμοιες προτάσεις για κατάργηση των στεγαστικών επιδομάτων για τους εγκληματίες, αυτή η πρόταση βασίζεται στην ανικανότητα να φανταστούμε τι είναι η φτώχεια, να σκεφτούμε για μια στιγμή τι θα μπορούσε να συμβαίνει σε μια οικογένεια που χάνει το εισόδημα ή το σπίτι της. Έχοντας σαν δεδομένο ότι οι ταραχές κυρίως επικεντρώθηκαν σε περιοχές που ο υπερβολικός πλούτος και η απόλυτη φτώχεια συνυπάρχουν – από το Clapham στο Thames Valley, από το Μάντσεστερ στο Μπρίστολ – φαίνεται η απόλυτη αμοιβαία έλλειψη κατανόησης που έχουμε για τους γείτονές μας. Σε ένα άλλο επίπεδο το μέτρο είναι αμφίβολης νομιμότητας – για να καταργείται το δικαίωμα στη κοινοτική κατοικία, ο ένοικος πρέπει να έχει καταδικαστεί για ένα αδίκημα μέσα ή κοντά στην οικία του, κάτι που δεν ήταν πάντα αυτό που συνέβαινε σε αυτές τις ταχέως μετακινούμενες ταραχές ∙ και έχοντας σαν δεδομένο ότι οι περισσότεροι εξεγερμένοι ήταν ανήλικοι, οι γονείς τους θα είναι αυτοί που θα υποστούν την έξωση. Υπάρχει ένας ορισμός για αυτό – συλλογική τιμωρία. Είναι παράνομο σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Κάτι τέτοιο ωστόσο ταιριάζει ακριβώς με τις ευρύτερες πολιτικές για τη κοινωνική κατοικία, η οποία έχει ήδη γίνει ένα υπόλειμμα «έκτακτης ανάγκης» ενός κάποτε περήφανου θεσμού. Ο «συνασπισμός» (the coalition) θέτει χρονικά όρια στις μισθώσεις των δημοτικών συμβουλίων και παγώνει τις ήδη ελάχιστες ανοικοδομήσεις ∙ τα Συμβούλια των Εργατικών προχωρούν σε προγράμματα μαζικών κατεδαφίσεων κατοικιών και στην αντικατάστασή τους από υποτιθέμενες «φτηνές κατοικίες*» (affordable housing) με μικτές χρήσεις υπό την αιγίδα των κατασκευαστών. Και τα δύο έχουν το ίδιο αποτέλεσμα – απομακρύνουν τους «ανάξιους» φτωχούς από τα υψηλά κερδοφόρα κέντρα των πόλεων.

Πρόκειται για την εντατικοποίηση μιας ήδη υπάρχουσας ατζέντας. Γνωρίζοντας ότι πολλοί από τις χιλιάδες των νέων ανθρώπων που εξεγέρθηκαν κατοικούσαν σε κοινοτικές κατοικίες, η έξωσή τους μπορεί να απελευθερώσει λίγο περισσότερο χώρο, να καθαρίσει λίγο αυτή την υπερφορτωμένη λίστα αναμονής. Θα κάνει τις πόλεις μας ακόμη πιο Βαλκανοποιημένες και άνισες, και τους νέους ακόμη πιο ανυπάκουους και οργισμένους. Όσο βίαιες και να είναι αυτές οι προτάσεις, σίγουρα δεν είναι χωρίς συνοχή. Όπως και οι εδώ και καιρό προβλεπόμενες ταραχές, δεν έχουν έρθει από το πουθενά.

Μετάφραση, Εισαγωγή: Δημήτρης Πούλιος | Επιμέλεια: Ειρήνη Γαϊτάνου

* Ο θεσμός της «φτηνής κατοικίας» (affordable housing) έχει εισαχθεί σαν μορφή αντικατάστασης της εργατικής κατοικίας από τη σκοπιά των κατασκευαστών. Σύμφωνα με αυτήν, οι κατασκευαστές είναι υποχρεωμένοι να πουλούν ένα μικρό ποσοστό των κατοικιών που φτιάχνουν (20%) στο 70% της τιμής εμπορίου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: