Κριτικές αναγνώσεις της βιοπολιτικής της κρίσης.

του Παντελή Προμπονά

Κυκλοφορεί εδώ και λίγους μήνες, στα ράφια των βιβλιοπωλείων, το βιβλίο: Η κρίση ως «κατάσταση έκτακτης ανάγκης», της Αθηνάς Αθανασίου. Πρόκειται για ένα δοκίμιο στο οποίο ιδιαίτερη θέση κατέχει ο χρόνος ως «συγκυρία της άκαιρης κριτικής» όπως νοηματοδοτείται η κρίση από την εξουσία και αλλά και ως παράγωγο του δημόσιου λόγου στο επίπεδο του «τι λογίζεται ως ιστορία, τι επιτυγχάνει το οντολογικό στάτους του ιστοριογραφήσιμου γεγονότος».

13308879_krisi.limghandler (1)Δεν αναφέρεται προφανώς σε κάποια ιστορικά γεγονότα, αλλά στην σχέση ανάμεσα στις υποκειμενικότητες που αναδύονται στην συγκυρία της κρίσης μέσα από τις λογοθετικές πρακτικές της εξουσίας και στην χρονική νοηματοδότηση της κρίσης ως «κατάστασης έκτακτης ανάγκης». Το δοκίμιο, εντάσσεται κριτικά στην γενεαλογία των ιδεών του Φουκώ, του Αγκάμπεν, των μετααποικιακών σπουδών και της Τζούντιθ Μπάτλερ, επεξεργασίες των οποίων βρίσκονται στην αιχμή της επικαιρότητας καθώς: η τρέχουσα οικονομική και πολιτική κρίση δεν συνιστά μια απλή ανισορροπία του νεοφιλελευθερισμού στις ακραίες εκδοχές της καπιταλιστικής ανάπτυξης, αντίθετα εκτυλίσσεται στην καρδιά του παραδοσιακού καπιταλιστικού κόσμου. Ταυτόχρονα δεν εμφανίζεται με τρόπο κορπορατιστικό αλλά με μια μορφή οξύτατης ανθρωπιστικής κρίσης, ενός συμβάντος που αναδιατάσσει την καθημερινότητα της ανθρώπινης εμπειρίας. Η πολιτική επένδυση πάνω στη ζωή, όπως χαρακτηρίζεται η βιοπολιτική, εμφανίζεται ως η διαχείριση της ζωής και του θανάτου με βάση την λογοθετική εννοιολόγηση της εξουσίας για το τι συνιστά ζωή άξια να βιωθεί στην εποχή της κρίσης.

Το δοκίμιο της Αθανασίου, καταφέρνει να συζητά την επικαιρότητα εντός ενός θεωρητικού πλαισίου με τρόπο που αποδεικνύεται διαχρονικός. Αυτό συμβαίνει γιατί η συγγραφέας δίνει ιδιαίτερη σημασία στην μεταχείριση των εννοιολογικών της εργαλείων, εντάσσοντάς τα σε έναν εν εξελίξει διάλογο. Παραδείγματα: ο κριτικός στοχασμός της πάνω στην έννοια της «γυμνής ζωής» του Αγκάμπεν και η κατάδειξη  των περιθωρίων δράσης και αντίστασης στο ίδιο του έργο του Φουκώ που από πολλούς –στερεοτυπικά σχεδόν- θεωρείται κλειστό. Πρόκειται για ένα κείμενο συμπαγούς αποδόμησης των αφηγήσεων της κρίσης μέσα από τις κανονικοποιητικές μορφές του έθνους, του φύλου, της υγείας, του σώματος και της ασφάλειας. Μιας αποδόμησης που καταγράφει ερευνητικούς ορίζοντες, που επαναφέρει στο προσκήνιο του πολιτικού κοινωνικές διεργασίες απωθημένες και επιμελώς αποσιωπημένες. Μιας αποδόμησης που μας προκαλεί να ξανασκεφτούμε, να φανταστούμε και να επιθυμήσουμε κόντρα στον καιρό: «Κριτική σημαίνει να θέσουμε υπό διερώτηση τις ίδιες της αυταρχικές και αντι-δημοκρατικές προκείμενες περί καιρού που κηρύσσουν την κριτική άκαιρη».

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ, Σάββατο 4 Μαΐου 2013

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s