Το Παρα-Κράτος και ο Derrida: σκέψεις για μια μαρξιστική ανάλυση της (παρα)κρατικής λογικής

Του Ονειρμού  (http://bestimmung.blogspot.gr)ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΣ

   Σημείωση: Βλέποντας τις αναλύσεις και τις ερμηνείες πάνω στο φαινόμενο »Χρυσή Αυγή» να αλλάζουν μέρα με τη μέρα, υπό το φως κάθε φορά νέων δεδομένων, ίσως πρέπει κανείς, αφενός να δείξει λίγη αυτοσυγκράτηση και υπομονή, αφετέρου να κερδίσει κάποια απόσταση και να διαλέξει ένα ερμηνευτικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο θα τοποθετήσει τη σωρεία των πληροφοριών. Εκείνο που λείπει, κατά τη γνώμη μου, πέρα από αναγκαία θεωρητικά σχήματα, είναι αληθινό ρεπορτάζ, όχι από τα έτοιμα των καθεστωτικών ΜΜΕ, αλλά από ριζοσπαστικούς κύκλους. Διαφορετικά, κάθε ερμηνεία δεν αποτελεί παρά ανασύνθεση μαγειρεμένων δεδομένων. 

Ο φασισμός-ναζισμός πρέπει να αναλύεται τουλάχιστον σε δύο επίπεδα. Από τα πάνω χρηματοδοτήσεις από το Κεφάλαιο (εφοπλιστικό κεφάλαιο, μεγαλοβιομήχανοι, supermarket, χρηματιστές, καναλάρχες και ερείσματα σε στρατό-αστυνομία κ.α). Από τα κάτω κοινωνικοοικονομικές και ψυχολογικές συνθήκες (καπιταλιστική κρίση στο σύγχρονο καπιταλισμό, λογική της  ισχύος, απόγνωση, αποπολιτικοποίηση). Πρέπει να γίνει η αντιστοίχηση της Χρυσής Αυγής με συγκεκριμένα καπιταλιστικά συμφέροντα και επιθυμίες, και αυτό δεν φαίνεται να έχει ληφθεί σοβαρά υπόψη.

Βασικό, θεμελιώδες έργο είναι η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη του Μάρξ, η τρομαχτικά διαχρονική του ανάλυση για το βοναπαρτισμό και τη διαδικασία αντικοινοβουλευτικής αυτονόμησης του στρατιωτικού συμπλέγματος και μερίδων του κεφαλαίου από το επίσημο πολιτικό σύστημα.

Θεωρώ επίσης σημαντικό, και παραμελημένο καθήκον, να προσπαθήσουμε να ανιχνεύσουμε την έννοια και τη πρακτική του λεγόμενου »παρακράτους», ως αναγκαίας στιγμής του ταξικού κράτους, καθώς φαίνεται να υπάρχει κενό στη σχετική βιβλιογραφία. Η ανάλυση αυτή, όταν ολοκληρωθεί, θα μας φανεί χρήσιμη για τη διερεύνηση του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος, και θα μας βοηθήσει στο μεγάλο μαρξιστικό ερώτημα της απονέκρωσης του κράτους.

Σε εντελώς άσχετα (;) με το παρα-κράτος συμφραζόμενα, γράφει ο Ζ.Ντεριντά:

Ζ.Ντεριντά, Περί Γραμματολογίας, εκδόσεις Γνώση, 1990, σελ 251:

»Αλλά το συμπλήρωμα αναπληρώνει. Προστίθεται μόνο και μόνο για να αντικαταστήσει. Παρεμβαίνει ή παρεισδύει στην-θέση-του. Αν πληροί κάτι, το κάνει όπως πληρούμε ένα κενό. Αν αναπαριστά και εξεικονίζει, αυτό συμβαίνει χάρη στη προηγούμενη έλλειψη μιας παρουσίας. Ως αναπληρωτής και τοποτηρητής, το συμπλήρωμα είναι ένας συμβοηθός, μια υφιστάμενη αρχή που επέχει-θέση. Ως υποκατάστατο δεν προστίθεται απλώς στην θετικότητα μιας παρουσίας, δεν παράγει κανένα ανάγλυφο, η θέση του ορίζεται μέσα στην δομή με το διακριτικό σημείο ενός κενού. Κάπου, κάποιο πράγμα δεν μπορεί να πληρωθεί από τον εαυτό του, δεν μπορεί να εκπληρωθεί παρά μέσω του σημείου και της επιτροπείας. Το σημείο είναι πάντα το συμπλήρωμα του ίδιου του πράγματος».

Αναλύοντας το έργο του Ρουσώ και ιδίως τις Εξομολογήσεις του, ο Ντεριντά κυριολεκτικά αντλεί (από το ίδιο το ρουσωικό κείμενο) την έννοια του συμπληρώματος.

Γνωρίζω ότι η έννοια τους »συμπληρώματος» επιδέχεται πολλών διαφορετικών αναγνώσεων, και λαμβάνει θέσεις σε διάφορα πεδία αλλάζοντας περιεχόμενο. Επιλέγω εδώ να κάνω μια ειδική χρήση αυτής της έννοιας, ακριβώς »συμπληρωματικά» προς τη μαρξιστική ανάλυση του Κράτους.

Το συμπλήρωμα έρχεται να συμπληρώσει κάτι που υποτίθεται πως είναι πλήρες. Για αυτό έχει το χαρακτήρα προσθήκης, n+1. Ό,τι και να βάλουμε στο n, +1. Το συμπλήρωμα φαίνεται κάτι παραπανίσιο. Όπως το Παρα-Κράτος σε σχέση με το Κράτος. Το Κράτος είναι τάχα πλήρες, μια εντελής παρουσία, το συμπλήρωμα έρχεται και επισωρεύεται, όμως για ποιόν λόγο;

H »τύφλωση απέναντι στο συμπλήρωμα», λέει αλλού ο Ντεριντά, είναι τύφλωση απέναντι στο πραγματικό νόημα του συμπληρώματος. Ενώ το συμπλήρωμα φαντάζει μια απλή προσθήκη, στη πραγματικότητα έρχεται να καλύψει ένα κενό, είναι το σημείο της έλλειψης εκείνου του πράγματος, που υποτίθεται πως είχε έτσι και αλλιώς αυτάρκεια.

Θέση 1: Το Παρα-Κράτος προστίθεται μόνο και μόνο για να αντικαταστήσει το Κράτος. Παρεμβαίνει ή παρεισδύει στην-θέση-του Κράτους. Αν πληροί κάτι, το κάνει όπως πληρούμε ένα κενό. Αν αναπαριστά και εξεικονίζει, αυτό συμβαίνει χάρη στη προηγούμενη έλλειψη της παρουσίας του Κράτους. Ως αναπληρωτής και τοποτηρητής, το Παρα-Κράτος είναι ένας συμβοηθός, μια υφιστάμενη αρχή που επέχει-θέση Κράτους.

Ο Ρουσώ μιλά για »επικίνδυνο συμπλήρωμα». Συχνά το συμπλήρωμα θεωρείται εκείνο το εξωτερικό κακό που έρχεται και »μαγαρίζει» την καθαρότητα μιας παρουσίας. Όπως ο Πολιτισμός, σε σχέση με τη ρουσωική Φύση. Ο Ντεριντά μας διδάσκει πως εκείνο που φαίνεται εξωτερικά και προστίθεται ως »συμπλήρωμα», δεν είναι παρά σε μορφή σημείου μια καταστατική έλλειψη του πράγματος το οποίο συμπληρώνεται. Άρα, πριν από το n+1, ένα n-1. Η έλλειψη στο »πράγμα» και το πλεόνασμα του σημείου του. Έλλειψη και πλεόνασμα ως οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Θέση 2: Το Παρα-Κράτος δεν είναι κάτι εξωτερικό και »κακό» σε σχέση με το Κράτος, είναι το αναγκαίο του συμπλήρωμα που έρχεται να καλύψει την ανεπάρκεια-σε-Κράτος.

Θέση 3:To Παρα-Κράτος πλεονάζει του Κράτους, αποτελώντας το αναγκαίο συμπλήρωμά του. Άρα το Παρα-Κράτος, καλύπτοντας την καταστατική για το Κράτος έλλειψη κρατικής ισχύος, δεν είναι παρά η κρατική ισχύς στο πλεόνασμά της.

Οι παραπάνω θέσεις είναι χωρίς χρησιμότητα, αν δεν επισφραγιστούν από μια ταξική ανάλυση του Κράτους. Σε σχέση με τις παραπάνω διατυπώσεις, ο ταξικός χαρακτήρας του Κράτος απαντά στο ερώτημα ανεπάρκεια-σε-Κράτος για ποιόν, και κρατική ισχύος στο πλεόνασμά της για ποιόν.

Θέση 4: Το Παρα-Κράτος καλύπτει την ανεπάρκεια του Κράτους στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων της άρχουσας τάξης, και αποτελεί το πλεόνασμα της κρατικής ισχύος υπέρ της άρχουσας τάξης.

Το Παρα-Κράτος, παρα-το-Κράτος, δρα σε καθεστώς μυστικότητας και με ευελιξία.

Θέση 5: Το Παρα-Κράτος είναι το εξαιρετικό Κράτος έναντι του κανονικού Κράτους, αποτελεί τη διαρκή αναστολή του Κράτους που πρέπει να υπερβεί την ίδια του τη δημοσιότητα και τη νομιμότητα για να ασκήσει τη πιο ακραία μορφή εξουσίας του. Το Παρα-Κράτος βρίσκεται εκτός του πεδίου δημόσιας ορατότητας, δεν κατονομάζεται, δεν φαίνεται, δεν αναπαρίσταται.

Έχοντας παρακάμψει τη δημοσιότητα και τους νόμους του, το Κράτος ως Παρα-Κράτος παρακάμπτει έτσι την ίδια την ταξική πάλη, η οποία σε ένα βαθμό διαπερνά το δημόσιο διάλογο και βίο καθώς και το νομικό σύστημα (που ενσωματώνει εργατικές διεκδικήσεις και λαικές ελευθερίες κατασκευάζοντας την κοινωνική συναίνεση).

Θέση 6: Το Παρακράτος είναι το Κράτος που δεν επηρεάζεται και δεν μεταρρυθμίζεται ούτε στο ελάχιστο από την ταξική πάλη. Η παρακρατική στιγμή του Κράτους είναι η πλέον εργαλειακή του στιγμή.

Το Παρα-Κράτος είναι, όπως καμιά φορά λέμε, το »βαθύ Κράτος», δηλαδή το Κράτος στο μεγαλύτερο βάθος του, το Κράτος στην ουσία του. Η παρακρατική στιγμή, μαζί με άλλες στιγμές και λειτουργίες του Κράτους, δικαιώνει πλήρως το Λένιν για την »εργαλειακή» του αντίληψη περί του Κράτους, ως οργάνου της άρχουσας τάξης. Ο Πουλαντζάς ανήκει στο μουσείο των αρχαιοτήτων, ο Λένιν εξακολουθεί να έρχεται από το μέλλον.

Θέση 7: Το Κράτος είναι Ένα και ως Παρα-Κράτος λειτουργεί σαν πλήθος. Σαν δίκτυο, ρίζωμα, σαν ομάδες, συμμορίες, μυστικές υπηρεσίες, προβοκάτορες, δολοφόνοι. Το εποπτικό κέντρο του παρακράτους είναι το ίδιο το Κράτος. Αλλά το παρακράτος κλίνεται στον πληθυντικό.

Η πληθυντική φύση του παρακράτους, στη μορφή παρακρατικών ομάδων και μισθοφόρων-εκτελεστών, του επιτρέπει να διαχέεται στο εσωτερικό των πολιτικών του στόχων (κομμουνιστικής και αναρχικής αναφοράς χώροι) και στο κίνημα (βλ. τη διάχυση παρακρατικών εντός των Αγανακτισμένων). Η διάχυση αυτή επιτρέπει την εκτέλεση συμβολαίων θανάτου και άλλων μαφιόζικων δοσοληψιών ακριβώς με μυστικότητα και ευελιξία, χωρίς να κινούνται υποψίες.

Θέση 8: Το Παρα-κράτος στον καπιταλισμό συνδέεται στενά με την παρα-οικονομία, την οικονομία εκτός της δημόσιας ορατότητας και των αστικών νόμων.

Υπό αυτό το πρίσμα, έχει σημασία να μελετήσει κανείς την παρα-οικονομία στην ΕΣΣΔ, το παρα-κράτος που αναδύεται από τις εκτός σοβιετικού ελέγχου εμπορευματοχρηματικές σχέσεις, και το ρόλο που διαδραμάτισαν αυτές στην παλινόρθωση της κεφαλαιοκρατίας με το στρατιωτικό πραξικόπημα. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε τη λογική του συμπληρώματος: η παρα-οικονομία πχ στην ΕΣΣΔ δεν ήταν κάτι το »κακό» που χωρίς λόγο και αιτία επιπροστέθηκε στη σοβιετική οικονομία, αλλά μας δείχνει το χαρακτήρα των ελλείψεων του σοβιετικού, εν προκειμένω, οικονομικού συστήματος.

Θέση 9: Το εξαιρετικό Κράτος- το Παρα-κράτος, σημαίνει και μια εξαιρετική σχέση της κρατικής ισχύος με το χώρο και το χρόνο.

Ο χώρος της παρακρατικής δράσης είναι αδιαφανής, χωρίς φωτισμό (στο σκοτάδι), μη-γραμμικός, όπως και η χρονικότητα της παρακρατικής δράσης είναι μη γραμμική. Αυτό σημαίνει πως η παρακρατική δράση έχει πολύ μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, αλμάτων στο χώρο και στο χρόνο, ταχύτητα, πλαστικότητα. Το Κράτος, όπως και αν κινείται, υπακούει στην κυκλική επαναληπτικότητα και τη γραμμική, σε σειρά καθημερινότητα. Για το λόγο αυτό, όπως ειπώθηκε, το Κράτος εκ της φύσεώς του δεν μπορεί να εισδύσει στο κίνημα, σε αντίθεση με τις παρακρατικές ομάδες. Οι παρακρατικές ομάδες μπορούν να επιτίθενται ξαφνικά, αιφνιδιαστικά, χωρίς να τηρούν τους διαδικαστικούς, πολιτικούς, νομικούς και δικονομικούς τύπους.

Προβλήματα προς επίλυση:

1) Ο στρατός, οι παραστρατιωτικές ομάδες και το παρακράτος. Ο στρατός ως συστατικό στοιχείο της Κρατικής Λογικής.

2) Οι εκδοχές της σχέσης Κράτους-Παρακράτους

3) Κεφάλαιο και Παρα-κράτος-ο αντεπαναστατικός ρόλος τους.

4) Ιστορικές περιπτώσεις παρακράτους (Ελλάδα, Ιταλία, Τουρκία, Λατινική Αμερική μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα)

5) Ναζισμός, φασισμός και παρακράτος.

 

11 Σχόλια to “Το Παρα-Κράτος και ο Derrida: σκέψεις για μια μαρξιστική ανάλυση της (παρα)κρατικής λογικής”

  1. Το πρόβλημα με τον συγκεκριμένο αρθρογράφο δεν είναι ότι έχει τρικυμία στο κρανίο, αλλά ότι φροντίζει όποτε γράφει κάτι να μας υπενθυμίζει πόσο εμπαθής είναι.

    • Για τη τρικυμία, μη διαβάζεις για να μη πνιγείς.

      Η κεντρική αναλογία του κειμένου έχει όρια αλλά και μια χρησιμότητα κατά τη γνώμη μου, οπότε μπορείς να πεις κάτι επ’αυτού.
      Η μόνη αναφορά σε κάποιον στο κείμενο που μπορεί να εκληφθεί ως »εμπαθής», είναι στον Πουλαντζά. Μερικά πράγματα για αυτό:

      Το πρόβλημα με τους ορθόδοξους πουλαντζικούς είναι ότι δεν καταλαβαίνουν που είναι το πρόβλημα, και δεν μπαίνουν ποτέ στην κουβέντα για αυτό. Δες τη κριτική του Μπελαντή στην εν λόγω αντίληψη του Π. για το κράτος. H »σχεσιακή» αντίληψη του Πουλαντζά για το Κράτος υποβαθμίζει το σημείο στο οποίο το Κράτος δεν διαπερνάται από την ταξική πάλη αλλά καταστατικά είναι κυριαρχικό (αυτό που ο Μπελαντής λέει πως είναι ένα όριο στον μετασχηματισμό του Κράτους από την ταξική πάλη).

      http://antapocrisis.gr/index.php/2012-04-24-19-38-44/item/585-mpelantis

      […] »Ο μηχανισμός αυτός δεν αντιστοιχεί στην αντίληψη του Ν. Πουλαντζά για το (εθνικό) αστικό κράτος ως πεδίο συμπύκνωσης των ταξικών συσχετισμών (η οποία και αυτή είναι τότε μόνο ορθή, όταν συνοδεύεται από την ύπαρξη ενός δομικού ορίου, πέρα από το οποίο το αστικό κράτος δεν είναι μετασχηματίσιμο)»

      Για αυτό άλλωστε το Κράτος πρέπει να διαλυθεί και για αυτό ο μεταρρυθμισμός βρίσκει πολύ γρήγορα όρια. Ακριβώς επειδή ο Π κάνει λάθος σε αυτό, καταλήγει στο τέλος της ζωής του στο \\σοσιαλισμός+δημοκρατία» χωρίς βία και χωρίς αταξικό ορίζοντα, με μεταρρυθμίσεις του κοινοβουλίου σιγά σιγά. Όλη του η θεωρία συνδέεται με την τελική πολιτική του θέση, που στην Ελλάδα εξέφρασε το ΠΑΣΟΚ.
      Ενώ λοιπόν δίνει μια πιο σύνθετη αντίληψη του Κράτους, σήμερα σε εποχή καπιταλιστικής κρίσης, είναι κατά τη γνώμη μου λίγο αδιάφορος και πεπαλαιωμένος (αφού αντιστοιχεί σε συνθήκες »κευνσιανισμού»), ενώ ο Λένιν είναι χρήσιμος. Ο Αλτουσέρ για το κράτος πιο σωστός είναι.
      Άρα, δεν πρόκειται για εμπάθεια, αλλά για πολιτική διαφορά.

    • @Κώστας Σ.

      Γενικά, όχι.

      Μπορεί να βρεθούν ίσως κάποια κομμάτια που μοιάζει να υποστηρίζει κάτι τέτοιο, γιατί εξακολουθεί να αναφέρεται στη μαρξιστική παράδοση (πώς να το πει, ότι έπαψε να είναι επαναστάτης ο άνθρωπος-αν εκείνες οι τελευταίες σελίδες πολιτικής απόγνωσής του δείχνουν μάλλον καλές προθέσεις). Όμως δεν έχω υπόψη μου κάποιο χωρίο που να φαίνεται η σχέση εργαλειακότητας (”πυρήνας”)-διαπερατότητας από συσχετισμούς δυνάμεων (”περιφέρεια” του Κράτους).
      Υπάρχει και κάτι ακόμα. Ο Πουλαντζάς αρνείται κάθε ”ουσιοκρατική” προσέγγιση. Άρα η ερώτησή σου, και πολύ περισσότερο επειδή διατυπώνεται έτσι, πρέπει να απαντηθεί αρνητικά. Ο ”πυρήνας” θεωρείται ουσιοκρατία, και από τον Αλτουσέρ (”Για τον Μάρξ”) και από τον Πουλαντζά. Άλλωστε αρνείται μια κρατική ”αφαίρεση” (κάνοντας κριτική πχ στους Ντελέζ-Γκουαταρί για το ”Πρωτόκρατος”), όπως ο Αλτουσέρ αρνείται έναν ”τρόπο παραγωγής εν γένει”, νομιναλιστικά και αντιουσιοκρατικά σκεπτόμενοι. Δλδ μπορεί να υπάρξει μόνο ”συγκεκριμένη ανάλυση” των ιστορικών κρατών στους διάφορους κοινωνικούς σχηματισμούς με τις δυνάμεις που διαπλέκονται κλπ.
      Τώρα, το παραπάνω ”στυλ” θέσεων (κλασικό εκείνες τις εποχές) έχει σοβαρά προβλήματα ήδη από τη στιγμή που θα σκεφτούμε ότι μια πρόταση ”Το Κράτος είναι” το x ή y, είναι πρόταση με Υποκείμενο στο οποίο αποδίδονται κατηγορήματα. Και το Υποκείμενο αυτό (βλ. συλλογικός κεφαλαιοκράτης), όσο ”δομιστής” και αν είναι κανείς, από γλωσσική-διανοητική και γραμματική αναγκαιότητα πρέπει να το νοήσει ως ”αφαίρεση” ώστε να μπορεί ακριβώς να του αποδίδει κατηγορήματα (όσο ”συγκεκριμένη ανάλυση” και αν κάνει). Και αυτό είναι ”ουσιοκρατία”, γιατί θεωρείς ότι κάτι (το υποκείμενο) διατηρεί ένα σταθερό υπόστρωμα ουσιότητας (ας πούμε, πυρήνας)

      Τώρα, αν εσύ θεωρείς ότι ο Πουλαντζάς διαψεύδει τον Μπελαντή ή και αυτά που λέω με κάποια συγκεκριμένη ανάλυσή του, μπορείς να στείλεις κάποιο απόσπασμα, το οποίο πάντως θα εξουδετερώνεται με καμιά δεκαριά αντίθετα. Τόσο συνεκτικός ήταν.

      Από γενικό ”πνεύμα” του περί Κράτους γνωρίζουμε πως καταλήγει στον σταδιακό μετασχηματισμό των δημοκρατικών κοινοβουλευτικών κλπ θεσμών με σταδιακό μετασχηματισμό των κοινωνικών συσχετισμών. Και έτσι δεν μπαίνει λογική κρατικού ”πυρήνα”, αν με το πυρήνα εννοούμε την εργαλειακότητα του Κράτους και την καταστατική ταξικότητά του, ΠΕΡΑ από συσχετισμούς δυνάμεων.
      Επειδή όμως, όπως τόνισα, και οι πιο ”αντιουσιοκράτες” αποδίδουν στα υποκείμενά τους κατηγορήματα, έχουν και αυτοί ”πυρήνες” και ουσίες, είτε το θέλουν είτε όχι. Άρα, έχει το Κράτος του Πουλαντζά πυρήνα, μόνο που ο πυρήνας του είναι εκτός του μαρξισμού και εκτός της επαναστατικής θεωρίας. Ο πυρήνας του πουλαντζικού κράτους είναι δομικά ρεφορμιστικός, και ο Μπελαντής κάνει το καλύτερο δυνατό που μπορεί να κάνει κανείς με μια τέτοια θεωρία (μια στοιχειώδη κριτική στο σημείο που είπα).

      Κάτι τελευταίο. Αναρωτιέμαι πώς μπορώ να έχω εμπάθεια προς κάποιον που δεν γνώρισα. Υποθέτω ότι η μόνιμη εμπάθεια που μου αποδίδεις αφορά τον Πουλαντζά και ίσως τον Μπετελέμ σε παλιότερο κείμενο.

      Είναι αλήθεια πως δεν βρίσκω ιδιαίτερο νόημα στο να είναι κανείς σήμερα ”αλτουσεριανός”, ή κάτι παράγωγο, αν και το συγκεκριμένο ρεύμα προσέφερε στο να θέσει γόνιμα ερωτήματα και να προσπαθήσει να επιλύσει κάποια προβλήματα. Όσον αφορά τον Πουλαντζά, είναι καλός για την ”επιφάνεια”, επειδή αναλύει κάποια επιφανειακά χαρακτηριστικά του Κράτους λεπτομερώς, όχι όμως για τον πυρήνα.

      Αυτά, και για ό,τι άλλο εδώ είμαστε, αν και τα αντανακλαστικά σου σε ένα κείμενο το οποίο ακόμα δεν κριτίκαρες με συγκεκριμένο τρόπο, θα άξιζαν τουλάχιστον ίση εμπάθεια με αυτή που μου αποδίδεις. Ειλικρινά, σχόλια σαν το πρώτο δικό σου κάνουν απλά θόρυβο.

      Λυπάμαι, αλλά πρέπει να ξαναδιαβάσουμε Λένιν, ο Πουλαντζάς είναι ανάλωση χρόνου. Και ειδικά το πώς ορίζει τις τάξεις και τους μικροαστούς, σωστός πονοκέφαλος!

      • Η ουσία του Ονειρμού: έρχεται από το μέλλον, πηγαίνει πάντα σε βάθος, και σχολιάζει τους άλλους με ύφος Ζίζεκ.

      • @Κ.ST

        Θυμίζω το πρώτο σχόλιο που μου έγινε

        »Το πρόβλημα με τον συγκεκριμένο αρθρογράφο δεν είναι ότι έχει τρικυμία στο κρανίο, αλλά ότι φροντίζει όποτε γράφει κάτι να μας υπενθυμίζει πόσο εμπαθής είναι».

        Υπέθεσα ότι αναφερόταν για τον Πουλαντζά (χωρίς να αναφερθεί καν το όνομά του), και απάντησα. Το κείμενό μου μπορεί να είναι μια μαλακία, με ενδιαφέρει να ακούσω το γιατί και να διορθώσω το πώς βλέπω το ζήτημα.

        Εγώ για τον Λένιν και τον Χέγκελ λέω ότι έρχονται από το μέλλον. Ο Πουλαντζάς όπως και ο Αλτουσέρ πιστεύω ότι ήταν πολύ σημαντικοί για το διάλογο και την πολεμική που έγινε στην εποχή τους. Αλλά πιο σημαντικοί και διαχρονικοί, γιατί πιάνουν καλύτερα τον »πυρήνα» των ζητημάτων, είναι άλλοι, όπως ο Β.Ι.Λένιν.

        Στείλε κανά δυο τρεις ακόμα να σχολιάσουν, ελπίζω να πουν κάτι για το ίδιο το κείμενο. Τα αδύνατα σημεία του κειμένου είναι η κεντρική αναλογία με τον Derrida στην οποία μπορεί να γίνει κριτική ότι δεν στέκει για διάφορους λόγους, ότι χρησιμοποιώ την έννοια του »Κράτους» χωρίς να διευκρινίζω αν εννοώ το πολιτικό κράτος ή γενικά την »τάξη πραγμάτων», και ότι δεν τεκμηριώνω επαρκώς όσα λέω (το κείμενο είναι σχετικά σύντομο, τα ζητήματα τεράστια και μας προβληματίζουν όλους μας).

  2. Στο ζήτημα της Σοβιετικής Ένωσης ειδικά, χαρακτηριστικός είναι ο ορισμός του «καπιταλισμού της μαφίας», που αναδύθηκε και άφησε παρακαταθήκη τα μεγαλύτερα νεοναζιστικά μορφώματα

  3. «Ως υποκατάστατο δεν προστίθεται απλώς στην θετικότητα μιας παρουσίας, δεν παράγει κανένα ανάγλυφο, η θέση του ορίζεται μέσα στην δομή με το διακριτικό σημείο ενός κενού. Κάπου, κάποιο πράγμα δεν μπορεί να πληρωθεί από τον εαυτό του, δεν μπορεί να εκπληρωθεί παρά μέσω του σημείου και της επιτροπείας. Το σημείο είναι πάντα το συμπλήρωμα του ίδιου του πράγματος”.»

    Αν κάποιος είναι σε θέση να εξηγήσει τι σημαίνει «το διακριτικό σημείο ενός κενού» και το «κενο είναι πάντα το συμπλήρωμα του ίδιου του πράγματος » θα με πείσει να καταβάλλω όλη τη δυνατη προσπάθεια να κατανοήσω και τις υπόλοιπες ντε(λι)ριάδες. Ήμαρτον, δηλαδή, έχουμε τόσα προβλήματα, δεν μπορούμε δα να παρακολουθήσουμε τις περίτεχνες αρλούμπες
    εμπνευσμένες από καλό γαλλικό κρασί, φουά γκρα και ζαμαν φου των καρτελατινιστων του μετα68.

  4. Αγαπητέ Ονειρμέ, σε ευχαριστώ για τις αναφορές, όμως, δεν νομιζω ότι συντρέχει λόγος να στήσουμε συζήτηση για το νόημα των «συνόλων λέξεων» (είναι άποψή μου, λυπάμαι) που χρησιμοποιεί ο Derida’ και αρκετοί της παρέας των, κατά δήλωση τους, αριστερών διανοουμένων, για να κερδίσει το θαυμασμό, όσο τα καταφέρνει, μέσω του δυσνόητου και εν τέλει ακατανόητου, αν όχι παράλογου και μάλλον άλογου χαρακτήρα των λεγόμενων και των σκέψεών του.

    Τώρα, για να αναφερθώ σε ένα από τα πολλά παραδείγματα συγκεχυμένης και δυσνόητης επιχειρηματολογίας που, δυστυχώς, παρατηρώ ότι χαρακτηρίζει το κείμενό σου, δεν βλέπω να αποδεικνύεται ουδεμία σχέση μεταξύ κράτους και παρακράτους στη βάση του επιχειρήματος ότι:

    «To Παρα-Κράτος πλεονάζει του Κράτους, αποτελώντας το αναγκαίο συμπλήρωμά του. Άρα το Παρα-Κράτος, καλύπτοντας την καταστατική για το Κράτος έλλειψη κρατικής ισχύος, δεν είναι παρά η κρατική ισχύς στο πλεόνασμά της.»

    Διότι, αν το παρακράτος είναι συμπλήρωμα του κράτους τούτο σημαίνει ότι τα κοινά σημεία τους είναι το «κενό σύνολο», δηλαδή ουδέν. Συνεπώς, σύμφωνα με την ορολογία που χρησιμοποιείς, το παρακράτος δεν μπορεί να αποτελεί σε καμιά περίπτωση πλεόνασμα κρατικής ισχύος, επειδή όντας συμπλήρωμα το ένα του άλλου είναι μεταξύ τους ξένα. Και μεταξύ δυο ξεχωριστών οντοτήτων δεν τίθεται θέμα πλεονάσματος.

    Άλλο παράδειγμα, τώρα, που σχετίζεται με τον καταφανώς ψευδή αφορισμό, όπως μας διδάσκει αμέσως η απλή αλλά επιβεβαιωμένη εμπειρία:

    «Το Κράτος είναι Ένα και ως Παρα-Κράτος λειτουργεί σαν πλήθος.»

    Το Κράτος είναι οι τομείς κρατικής οικονομίας, οι χίλιες δυο διευθύνσεις διοίκησης, η δικαστική και η αστυνομική εξουσία και οι μηχανισμοί της, και βέβαια ο κυβερνητικός μηχανισμός. Όλα αυτά σε διαρκή αλληλεπίδραση με τους γραφτούς κανόνες (θεσμούς) και τους άγραφους της καθημερινής πρακτικής που παράγονται και αναπαράγονται από τη δράση της πολλαπλότητας της κρατικής οντότητας. Πώς είναι «ένα», λοιπόν και δεν είναι και του λόγου του «πλήθος»?

    Και κάτι τελευταίο ώστε, αν είναι πιθανό να γίνει κατανοητό ότι, δεν είναι δυνατόν να γράφονται φράσεις του είδους: «Άρα, πριν από το n+1, ένα n-1». Πριν από το n+1 κι έπειτα από το n-1 υπάρχει το n αν αναφερόμαστε στο σύνολο των φυσικών αριθμών. Σε κάθε άλλη περίπτωση υπάρχει ένας άπειρο και μη αριθμησιμο σύνολο πραγματικών αριθμών. (Το γνώριζαν και οι Πυθαγόριοι που ήταν «μανούλες» στο σκοταδιστικό μυστικισμό και το έκαναν και μέ χάρη.)

    Σκέφτομαι ότι οι ανθρωπιστικές επιστήμες θα μπορούσαν να είναι -και βεβαιότατα είναι σε πολλές περιπτώσεις- χρήσιμες επιστήμες αν ασχολούνται με τα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας των ανθρώπων με σκοπό να διδάξουν, να φωτίσουν και να βοηθήσουν τον κόσμο να καταλάβει τις αιτίες των δυσκολιων, των δεινών και των βασάνων του και να το κάνουν με τρόπο ανάλογο και κατάλληλο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s