Archive for the Φιλοσοφία Category

Δυνάμεις του κομμουνισμού

Posted in Ιδέα του Κομμουνισμού, Ιδεολογία, Φιλοσοφία on 20 Δεκεμβρίου, 2012 by ilesxi
599576_355738261162978_283198595_n
Του Daniel Bensaid
Σε ένα άρθρο του 1843 για «τις προόδους της κοινωνικής μεταρρύθμισης στην ηπειρωτική Ευρώπη», ο νεαρός Ένγκελς (μόλις είκοσι ετών) περιέγραφε τον κομμουνισμό ως «αναγκαία κατάληξη που συνάγεται αναγκαία από τις γενικές συνθήκες του σύγχρονου πολιτισμού». Εν ολίγοις, πρόκειται για έναν κομμουνι­σμό νοούμενο με όρους λογικής, καρπό της επανάστασης του 1830, όπου οι ερ­γάτες «επέστρεψαν στις ζωντανές πηγές και στη μελέτη της μεγάλης επανάστα­σης και ιδιοποιήθηκαν με σφρίγος τον κομμουνισμό του Μπαμπέφ». Συνέχεια

Γιώργος Ρούσης: Επαναστατικός πόλεμος θέσεων

Posted in Απόψεις, Αριστερά, Πολιτική, Φιλοσοφία on 10 Δεκεμβρίου, 2012 by ilesxi

 

Συνέντευξη στο ΠΡΙΝ στο Γιάννη Ελαφρό

Ο Γιώργος Ρούσης, με το νέο του βιβλίο Από την κρίση στην επανάσταση – Πόλεμος Θέσεων, έρχεται να αξιοποιήσει την ανατρεπτική σκέψη του Γκράμσι (χωρίς την ευρωκομμουνιστική σκουριά) στη σύγχρονη συζήτηση – αναζήτηση για το πώς μπορεί να διαμορφωθεί ένα σύγχρονο επαναστατικό σχέδιο για την ανατροπή του καπιταλισμού της κρίσης και της τερατώδους επίθεσης στους εργαζόμενους.

-Tο νέο σου βιβλίο έχει τίτλο «από την κρίση στην επανάσταση». Την κρίση την είδαμε, τη νιώσαμε στο πετσί μας. Η επανάσταση αποτελεί υπαρκτή δυνατότητα ή μια χίμαιρα; Και για ποια επανάσταση μιλάς;

Κατ’ αρχάς στον τίτλο να προσθέσουμε και τον υπότιτλο «πόλεμος θέσεων», διότι έχει την σημασία του. Όταν κάνω λόγο για επανάσταση εννοώ το κοινωνικοπολιτικό ποιοτικό άλμα, τη ρήξη με την κεφαλαιοκρατική τάξη πραγμάτων, τη νομοτελειακά βίαιη ανατροπή της, μια και δεν πρόκειται να παραδώσει οικειοθελώς την εξουσία της.

Η χίμαιρα στην εποχή μας και ταυτόχρονα το ανορθολογικό είναι να θεωρείται ότι υπάρχει άλλη λύση στο πλαίσιο του συστήματος, εκτός από την βαρβαρότητα. Αντίθετα η κομμουνιστική επανάσταση αποτελεί την αναγκαία διαδικασία λύτρωσης της ανθρωπότητας.

Το αν αυτή θα πραγματοποιηθεί ή όχι, αν δηλαδή η ανθρωπότητα θα επιλέξει την χειραφέτηση απέναντι στην βαρβαρότητα είναι ένα δίλημμα υπό εκκρεμότητα. Ρόλος μας είναι να συμβάλουμε έτσι ώστε να λυθεί υπέρ της χειραφέτησης.

Συνέχεια

Το τέλος της ουτοπίας

Posted in Ιδέα του Κομμουνισμού, Ιδεολογία, Πολιτική, Φιλοσοφία on 19 Αυγούστου, 2012 by ilesxi

του Χέρμπερτ Μαρκούζε – διάλεξη στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου τον Ιούλιο του1967. *,**

Θ’ αρχίσω εν πρώτοις με μια κοινοτοπία· εννοώ με τούτη: σήμερα, κάθε μορφή του βιόκοσμου, κάθε μεταβολή του τεχνικού και του φυσικού περιβάλλοντος, είναι μια πραγματική δυνατότητα, και ο «τόπος» της βρίσκεται μέσα στην ιστορία. Μπορούμε σήμερα να κάνουμε τον κόσμο κόλαση – κατά κει βαδίζουμε άλλωστε, όπως γνωρίζετε. Μπορούμε όμως να τον μεταβάλουμε και στο αντίθετό της. Αυτό το τέλος της ουτοπίας, δηλαδή την αναίρεση των ιδεών και των θεωριών εκείνων, που μεταχειρίστηκαν τη λέξη «ουτοπία», για να καταγγείλουν ορισμένες ιστορικο-κοινωνικές δυνατότητες, μπορούμε σήμερα να το αντιληφθούμε επίσης και σαν «τέλος της ιστορίας · για τον εξής πολύ συγκεκριμένο λόγο, ότι δεν είναι δυνατόν πια σήμερα να φανταστούμε τις νέες δυνατότητες μιας ανθρώπινης κοινωνίας σαν προέκταση των παλιών μέσα στην ίδια ιστορική συνοχή· προϋποθέτουν απεναντίας ρήξη της ιστορικής συνεχείας, δηλαδή την ποιοτική εκείνη διαφορά μεταξύ ελεύθερης κοινωνίας και των ανελεύθερων κοινωνιών, που, κατά τον Μαρξ, μας επιτρέπει πράγματι να θεωρήσουμε την ως τα σήμερα ιστορία σαν «προϊστορία» της ανθρωπότητας.

Συνέχεια

Daniel Bensaïd: O Alain Badiou και το θαύμα του συμβάντος (2004)

Posted in Φιλοσοφία on 18 Αυγούστου, 2012 by ilesxi

Δημοσιευμένο ως κεφάλαιο στοThink Again, Alain Badiou and the Future of Philosophy. επιμέλεια Peter Hallward, continuum, London/New York 2004. Το κείμενο διατείθεται διαδικτυακά στα αγγλικά και τα γαλλικά

Ο Marx είχε το θράσος να δηλώσει ότι η φιλοσοφία τελικά θα απονεκρωνόταν μέσω της επίτευξης της στρατηγικής μετεξέλιξής της: δεν ήταν πια θέμα μονάχα ερμηνείας του κόσμου, αλλά αλλαγής του. Αντιθέτως, ο Alain Badiou προτείνει σήμερα να επαναλάβουμε την κατ’ εξοχήν φιλοσοφική χειρονομία· μια “Πλατωνική χειρονομία” που αντιπαρατίθεται στην τυραννία της γνώμης και τις αποκηρύξεις της αντι-φιλοσοφίας. Με αυτόν τον τρόπο, πιστεύει ότι ανορθώσει τη φιλοσοφία, μια φορά ακόμα αφότου εξέπεσε, αφότου ήρθε αντιμέτωπη με εκείνες τις “συναρπαστικές μορφές σκέψης” που την είχαν αιχμαλωτίσει. “Η επιστημονική σκέψη οδήγησε στην άνοδο των διαφόρων εκδοχών θετικισμού, η πολιτική σκέψη γέννησε τη φιγούρα μιας φιλοσοφίας του κράτους, ενώ, τέλος, η τέχνη ασκούσε εξαιρετική έλξη ήδη από τον 19ο αιώνα. Συνεπαρμένη, δέσμια, ακόμα και υπαγμένη στην τέχνη, την πολιτική ή τις επιστήμες, η φιλοσοφία έχει οδηγηθεί στο σημείο να αυτοανακηρυχτεί κατώτερη αυτών που βρίσκονται στη διάθεσή της Συνέχεια

Terry Eagleton: Γιατί ο Μαρξ είχε δίκιο

Posted in Ιδέα του Κομμουνισμού, Ιδεολογία, Φιλοσοφία on 30 Ιουνίου, 2012 by ilesxi

Συνέντευξη στους Αλεξάντερ Μπάρκερ και Άλεξ Νίβεν, με αφορμή το νέο του βιβλίο, με τίτλο «Γιατί ο Μαρξ είχε δίκιο»

  

Σε όλη τη διάρκεια μιας καριέρας που μετράει αρκετές δεκαετίες ο Terry Eagleton έχει υπάρξει οργανικό κομμάτι της βρετανικής διανόησης. Γεννημένος και μεγαλωμένος στο Σάλφορντ του Μάντσεστερ, από γονείς μετανάστες ιρλανδούς και μέλη της εργατικής τάξης, ο Ήγκλετον κέρδισε μια υποτροφία για το Cambridge, όπου σπούδασε αγγλική λογοτεχνία υπό την επίβλεψη του Raymond Williams. Ως ακαδημαϊκός, στο  Cambridge και αργότερα στην Οξφόρδη, έγινε γνωστός για τις μαρξιστικές του προσεγγίσεις στην αγγλική λογοτεχνία και για την υπεράσπιση της ηπειρωτικής φιλοσοφίας, σε μια εποχή που κάτι τέτοιο ήταν σχεδόν αδιανόητο. Το βιβλίο του  Θεωρία της Λογοτεχνίας (1983) έγινε το κλασικό «αλφαβητάρι» για το θέμα και στα χρόνια που ακολούθησαν ο Ήγκλετον συνέχισε να προσφέρει θεωρητικές αναλύσεις για μια σειρά από θέματα, από την προσωδία ως το μεταμοντερνισμό, με μια κριτική φωνή που είναι εξ ορισμού προκλητική, εκλαϊκευτική και ευρυμαθής. Το πρόσφατο βιβλίο του Ήγκλετον, με τίτλο Γιατί ο Μαρξ είχε δίκιο, επιδιώκει να συνοψίσει και να εκσυγχρονίσει τις μαρξιστικές αρχές στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και σε ένα κλίμα διογκούμενου αντικαπιταλισμού.    Συνέχεια

Εργασία, συνείδηση και φασιστική ιδεολογία

Posted in Απόψεις, Αντιφασισμός, Φιλοσοφία on 24 Ιουνίου, 2012 by ilesxi

                                                                                                                                           του Γιάννη Νίνου

Στις κοινωνίες οπού κυριαρχεί ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής, η πολιτική εμφανίζεται σαν ένας μεγάλος σωρός από αντικρουόμενες απόψεις, συμφέροντα και ιδεολογίες, ενώ το ξεχωριστό άτομο-φορέας συγκεκριμένων υλικών συμφερόντων- σαν η στοιχειώδης μορφή της. Ο άνθρωπος, στον βαθμό που είναι κοινωνικό ον -και όχι απλώς ένα βιολογικό όν- είναι προσωπικότητα. Εκείνο που χαρακτηρίζει την προσωπικότητα (το προσωπικό) είναι το ιδιαζόντως ανθρώπινο στοιχείο στον άνθρωπο[1], δηλαδή ο συνειδητός μετασχηματισμός της φύσης για την ικανοποίηση των αναγκών του.

Η συνείδηση ως ιδιότυπο μόρφωμα του ψυχισμού, συνιστά μια φυσικό-ιστορική διαδικασία που προκύπτει από την παραγωγική διαδικασία. Η τελευταία συνιστά ιδιότυπη κοινωνική μορφή επενέργειας με  τη φύση – παραγωγή μέσων επενέργειας και αντικειμένων προς κατανάλωση- η οποία προέκυψε ως δυνατότητα των βιολογικών στοιχείων του ανθρώπινου είδους και ως πραγματικότητα του κοινωνικού στοιχείου στον άνθρωπο.  Η παραγωγική διαδικασία συνιστά ενότητα των παραγωγικών δυνάμεων (υποκείμενο της εργασίας, αντικείμενο της εργασίας, μέσα της εργασίας, αποτέλεσμα της εργασίας)  και των σχέσεων παραγωγής (σχέσεις που συνάπτονται κατά την παραγωγική διαδικασία). Συνέχεια

Συνέντευξη με τον Peter Thomas για το Γκράμσι, τη μαρξιστική σκέψη και την αριστερή στρατηγική

Posted in Πολιτική, Φιλοσοφία on 23 Ιουνίου, 2012 by ilesxi

πηγή: Εκτός Γραμμής

Peter Thomas – Αντιμέτωποι με την κρίση: ο Γκράμσι και η πολιτική της ηγεμονίας σήμερα

Posted in Απόψεις, Φιλοσοφία on 5 Ιουνίου, 2012 by ilesxi

Το παρακάτω κείμενό είναι η μετάφραση της εισήγησής του στην εκδήλωση με θέμα Αριστερά, Ηγεμονία, Κρίση, στην οποία συμμετείχε μαζί με τους Leo Panitch, Παναγιώτη Σωτήρη, Αλέξανδρο Χρύση και Κώστα Γούση, την Κυριακή 3 Ιούνη 2012 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ «Αναιρέσεις2012», που διοργάνωσε η Νεολαία Κομμουνιστική Απελευθέρωση και το Νέο Αριστερό Ρεύμα, στη Γεωπονική.

του Peter Thomas / Μετάφραση Παναγιώτης Σωτήρης   

Σε μια εποχή κρίσης, στο μεσοδιάστημα όπου ένας παλιός κόσμος πεθαίνει και ένας νέος κόσμος παλεύει να γεννηθεί, χρειαζόμαστε το θεωρητικό στοχασμό που θα μπορέσει να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την κοινωνική και πολιτική συγκυρία. Χρειαζόμαστε τη θεωρία για να μπορέσουμε αποσαφηνίσουμε τα συγκεκριμένα πολιτικά καθήκοντα που είναι μπροστά μας σήμερα και να διαμορφώσουμε ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο επαναστατικού μετασχηματισμού. Αυτό που θέλω να προτείνω απόψε, είναι ότι η έννοια της ηγεμονίας στον Γκράμσι αποτελεί μια πολύτιμη θεωρητική πηγή μέσα στην επαναστατική μαρξιστική παράδοση που μπορεί να μας βοηθήσει τόσο να αποσαφηνίσουμε τη φύση της τρέχουσας κρίσης όσο και να την αντιμετωπίσουμε πολιτικά. Είναι μια κρίση που διαπερνά πολλές χώρες και εκφράζεται με πολλές διαφορετικές εθνικές μορφές, όμως κατά βάθος είναι μια κρίση όχι απλώς κυβερνήσεων ή ιδεολογιών, αλλά του ίδιου του διεθνούς καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και της αρχής γύρω από την οποία είναι οργανωμένος : είναι η ιστορική κρίση της εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης από το κεφάλαιο, ή των εργατικών τάξεων, ως του θεμελίου των σύγχρονων κοινωνιών.

Συνέχεια

Από τι πέθανε ο Θεός;

Posted in Φιλοσοφία on 29 Φεβρουαρίου, 2012 by ilesxi

του Ντανιέλ Μπενσαΐντ

Τα δύο άρθρα που δημοσίευσε ο Μαρξ στο Παρίσι το 1844 –«Εισαγωγή στη φιλοσοφία του δικαίου του Χέγκελ» και «Σχετικά με το εβραϊκό ζήτημα»- δεν αρκούνται στο να αναγγέλλουν το θάνατο του Θεού των θρησκειών. Αρχίζουν τη μάχη εναντίον των φετίχ και των ειδώλων που τον υποκαθιστούν: το Χρήμα και το Κράτος.

Στην εργασία του «Η ουσία του χριστιανισμού», ο Φόιερμπαχ είχε καταδείξει όχι μόνο ότι ο άνθρωπος δεν είναι δημιούργημα του Θεού, αλλά ότι είναι ο δημιουργός του. Δεν είχε υποστηρίξει απλώς ότι «ο άνθρωπος κάνει τη θρησκεία, δεν κάνει η θρησκεία τον άνθρωπο». Απέδειξε επίσης, τονίζει ο Μαρξ, ότι «η φιλοσοφία δεν είναι άλλο πράγμα από τη θρησκεία που μετατίθεται και αναπτύσσεται στην ιδέα». Καθιστώντας την «κοινωνική σχέση του ανθρώπου με τον άνθρωπο θεμελιακή αρχή της θεωρίας του», «θεμελίωσε [έτσι] τον αληθινό υλισμό». Ο άνθρωπος δεν είναι ένας άνθρωπος αφηρημένος «κουρνιασμένος εκτός του κόσμου», είναι ο «κόσμος του ανθρώπου», ο κοινωνικός άνθρωπος που παράγει, ανταλλάσσει, αγωνίζεται, αγαπάει. Είναι το Κράτος, είναι η κοινωνία.

Συνέχεια

Κύκλος συλλογικής μελέτης του πρώτου τόμου του Κεφαλαίου – “Διαβάζοντας το Κεφάλαιο με το Ντ. Χάρβεϊ”

Posted in Φιλοσοφία on 4 Φεβρουαρίου, 2012 by ilesxi

Ο κύκλος  συλλογικής μελέτης του πρώτου τόμου του Κεφαλαίου – “Διαβάζοντας το Κεφάλαιο με το Ντ. Χάρβεϊ” ξεκίνησε με μια εκδήλωση εισαγωγικής παρουσίασης του έργου στη Λέσχη θεωρίας και πολιτισμού «Αναιρέσεις» της Θεσσαλονίκης.

Η κρίση του καπιταλισμού και η επικαιρότητα του Κεφαλαίου του Κ. Μαρξ

Βασίλης Γρόλλιος, Διδάκτωρ πολιτικής φιλοσοφίας
Σπύρος Μαρκέτος, Επίκουρος καθηγητής Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ

Παρουσιάζουμε σήμερα τρία βίντεο με τις εισηγήσεις και την κουβέντα που ακολούθησε, το γραπτό κείμενο της ομιλίας του Β. Γρόλιου και ένα σχεδιάγραμμα του συλλογικού project “Διαβάζοντας το Κεφάλαιο με το Ντ. Χάρβεϊ”, το οποίο ξεκίνησε με πρωτοβουλία του ΝΑΡ και της νΚΑ Θεσσαλονίκης με σκοπό να ολοκληρωθεί σε δεκατέσσερεις συναντήσεις μέσα στο επόμενο εξάμηνο. Απ’ την πλευρά μας ευχόμαστε καλή επιτυχία σε αυτή την τολμηρή προσπάθεια!

Περισσότερες πληροφορίες στο blog http://anaireseisthes.wordpress.com

Συνέχεια

Αρέσει σε %d bloggers: