Ο Ούγκο Τσάβες, η επέμβαση στη Λιβύη και οι λατινοαμερικάνικοι δρόμοι προς τον αντι – ιμπεριαλισμό (μέρος 5o)

Βενεζουέλα και Λιβύη: Μια συνέντευξη με το Γκρέγκορι Γουίλπερτ

Το Venezuelanalysis.com πραγματοποίησε την ακόλουθη συνέντευξη με το Γκρέγκορι Γουίλπερτ, κοινωνιολόγο, ανεξάρτητο δημοσιογράφο, συνιδρυτή του Venezuelanalysis.com και συγγραφέα του βιβλίου «Αλλάζοντας τη Βενεζουέλα παίρνοντας την εξουσία». Η συνέντευξη έγινε στις 6 Μαρτίου, πριν την ιμπεριαλιστική επέμβαση και αντανακλά τις εκτιμήσεις για τις πρώτες αντιδράσεις και πολιτικές πρωτοβουλίες του Ούγκο Τσάβες.

Σε ποιό βαθμό ο Τσάβες έχει όντως πάρει θέση με μία από τις δύο πλευρές στη σύγκρουση στη Λιβύη;

Ο Τσάβες φαίνεται να είναι διχασμένος στο ζήτημα της Λιβύης. Από τη μια πλευρά, έχει δηλώσει ότι ο Καντάφι είναι φίλος του και τον εμπιστεύεται. Από την άλλη πλευρά, λέει ότι δε γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει σήμερα στη Λιβύη, κι ότι κάποιος δε μπορεί ούτε να εμπιστεύεται τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, ούτε μπορεί όμως και να υποστηρίζει ακόμη κι ένα φίλο σε όλα όσα κάνει.  Όμως, αν και ο Τσάβες επεδίωξε να έχει μια προ σέγγ ιση αρκετά επιφυλακτική σε σχέση με τη Λιβύη, στην πραγματικότητα πήρε το μ έρος του Καντάφι στο βαθμό που έ θεσε υπό αμφ ισβήτηση τα ειδησεογραφικά ρεπορτάζ σε σχέση με τις φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν από τον Καντάφ ι στη Λιβύη .

Ο Τσάβες συχνά δηλώνει ότι το πως διαχειρίζ εται κάθε χώρα τα εσωτερικά της ζητήματα είναι δική της υπόθεση, και ότι είναι σημαντικό οι άλλοι ηγέτες κρατών να μην σχολιάζουν τέτοια θέματα, ούτως ώστε να σέβονται την κυριαρχία της. Έκανε τέτοια σχόλια και σε σχέση με την πρόσφατη εξέγερση στην Αίγυπτο. Γιατί τότε πιστεύεις, ότι στο ζήτημα της Λιβύης πήρε θέση, έστω και σε περιορισμένο βαθμό;

Νομίζω ότι ο Τσάβες πήρε θέση διότι βασίζει την εξωτερική του πολιτική σε μεγάλο βαθμό στις προσωπικές σχέσεις. Εάν με κάποιον ξένο ηγέτη έχει κατακτήσει μια προσωπική σχέση εμπιστοσύνης, τότε τα διάφορα αρνητικά ειδησεογραφικά ρεπορτάζ για τον ηγέτη αυτόν, τον αφήνουν αδιάφορο, ακριβώς επειδή ο Τσάβες γνωρίζει πολύ καλά από προσωπική εμπειρία πόσο μεροληπτικά μπορεί να είναι τα διεθνή μέσα.

Μερικές κριτικές απέναντι στον Τσάβες κεντράρουν στο ότι αρέσκεται σε προσωπικότητες, όπως ο Καντάφι, διότι προσιδιάζει σε αυτοκράτορα, όπως και ο ίδιος. Αυτό είναι ένα ανόητο επιχείρημα, αν σκεφτεί κανείς ότι ο Τσάβες έχει στενούς φίλους ανθρώπους, όπως ο Λούλα ντα Σίλβα της Βραζιλίας, ο οποίος έχει μια αδιαμφισβήτητη δημοκρατική φήμη. Αυτό που ισχύει είναι μάλλον το ότι ο Τσάβες κάνει φίλους σε όλο το «δημοκρατικό» – «αυτοκρατορικό» φάσμα, ανεξάρτητα από τη μορφή της διακυβέρνησης.

Θεωρείς ότι οι προσωπικές εμπειρίες του Τσάβες, όσον αφορά το αμερικανοκίνητο πραξικόπημα και η προπαγάνδα ολικής διαστρέβλωσης των όσων γίνονται στη Βενεζουέλα από τα διεθνή ιδιωτικά μέσα, έπαιξαν το ρόλο τους στην αντίδρασή του για το όσα συμβαίνουν στη Λιβύη ή είναι περισσότερο μέρος της γενικής εξωτερικής πολιτικής του;

Και τα δύο. Υπάρχει μια γενική εξωτερική πολιτική που καθορίζει τον τσαβικό προσανατολισμό της σύσφιξης των σχέσεων Νότου – Νότου και σε σχέση με αυτό το στόχο πρέπει ο Τσάβες να έχει στενούς δεσμούς με ανυπόληπτες προσωπικότητες, όπως ο Καντάφι. Ακόμη, ο Τσάβες, όντας πολύ καλό γνώστης της ιστορίας, βλέπει την επανάσταση του Καντάφι το 1969 στη Λιβύη σαν αντιιμπεριαλιστικό απελευθερωτικό αγώνα και τον εκτιμά γι’ αυτό (γι ‘αυτό και τον τίμησε με ένα αντίγραφο του σπαθιού του Σιμόν Μπολιβάρ).  Εν τω μεταξύ, ο Τσάβες μοιάζει να αγνοεί ότι ο Καντάφι και η Λιβύη έχουν αλλάξει σημαντικά από τότε και έτσι εξακολουθεί να κρίνει τον Καντάφι μέσα απ’ αυτό το ιστορικό πρίσμα.

Πολλά κομμάτια της διεθνούς αριστεράς ασκούν σκληρή κριτική στον Τσάβες για τη μη – καταδίκη του Καντάφι. Ποιό ρίσκο βλέπεις στο να απονομιμοποιήσει αυτή η κίνηση τη Μπολιβαριανή Επανάσταση στα μάτια της διεθνούς αριστεράς ή ακόμη και στις υπόλοιπες χώρες που συγκροτούν την ένωση ALBA;

Νομίζω ότι ο κίνδυνος να χάσει ο Τσάβες τη νομιμοποίηση , ιδιαίτερα στη διεθνή αριστερά, είναι σημαντικός. Ενώ υπάρχουν αριστεροί που μοιράζονται με τον Τσάβες μια θετική εκτίμηση προς τον Καντάφι, οι περισσότεροι δε μπορούν να κατανοήσουν για ποιο λόγο ο Τσάβες δεν τον καταδικάζει. Υποστηρικτές του Τσάβες έξω από τη Βενεζουέλα μάλλον θα τείνουν να σκέφτονται είτε ότι ο Τσάβες είναι απελπιστικά αφελής σε σχέση με τον Καντάφι είτε ότι λαμβάνει άθλιες συμβουλές εξωτερικής πολιτικής. Φαίνεται όμως ότι σε σχέση με την ALBA, οι περισσότερες κυβερνήσεις των χωρών – μελών μοιράζονται την ίδια τοποθέτηση με τον Τσάβες όσον αφορά τη Λιβύη. Στην πραγματικότητα, ο Πρόεδρος της Νικαράγουα Ντανιέλ Ορτέγκα υποστήριξε πολύ πιο ανοικτά από τον Τσάβες τον Καντάφι και ο Πρόεδρος του Εκουαδόρ Ραφαέλ Κορρέα είχε επίσης παρόμοια τοποθέτηση με αυτή του Τσάβες.

Επίσης, εδώ στη Βενεζουέλα η αντιπολίτευση και τα ιδιωτικά μέσα επωφελήθηκαν της τοποθέτησης του Τσάβες για τη Λιβύη, όπως και γενικότερα από τις λαϊκές εξεγέρσεις στη Νότια Αφρική και τη Μέση Ανατολή για να εξαπολύσουν μια ευθεία ολόπλευρη επίθεση στον Τσάβες, κάνοντας την υπόθεση ότι θα μπορούσε «να είναι ο επόμενος» και υπονοώντας ότι όσο δικτάτορας είναι ο Καντάφι, άλλο τόσο είναι κι ο Τσάβες. Πρώτον, πόσο αληθινοί είναι αυτοί οι ισχυρισμοί, κατά τη γνώμη σου, και δεύτερον, ποιές θα μπορούσαν να είναι οι συνέπιες στη Βενεζουέλα από μια τέτοια εκστρατεία της αντιπολίτευσης;

Τέτοιες τοποθετήσεις εκφράζουν ξεκάθαρα τους ευσεβείς πόθους μιας μερίδας της αντιπολίτευσης στη Βενεζουέλα. Η κατάσταση στη Βενεζουέλα είναι ακριβώς η αντίθετη από την κατάσταση στις εν λόγω αραβικές χώρες. Πρώτα απ’ όλα, ενώ η ανισότητα και η καταπίεση έχουν γενικά αυξηθεί σε αυτές τις χώρες την περασμένη δεκαετία ή ακόμη και περισσότερο, η ανισότητα μειώνεται και η πολιτική συμμετοχή του λαού έχει αυξηθεί στη Βενεζουέλα κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Τσάβες. Σε καμία απ’ αυτές τις αραβικές χώρες. δεν λειτουργεί η δημοκρατία, ενώ την ίδια στιγμή η Βενεζουέλα έχει μια ακμάζουσα δημοκρατία. Η μόνη ομοιότητα ανάμεσα στον Τσάβες, το Μουμπάρακ και τον Καντάφι είναι ότι όλοι τους είναι στρατιωτικοί. Από την άλλη όμως, ο Τσάβες έχει επανειλημμένως αποδείξει ότι παρά τις στρατιωτικές καταβολές του προσπαθεί πραγματικά να δημιουργήσει μια πιο συμμετοχική και σοσιαλιστική δημοκρατία στη Βενεζουέλα.

Δεδομένης της σημασίας, που ο Τσάβες δίνει στη δύναμη και το ρόλο του λαού, γιατί σε διεθνές επίπεδο κεντράρει στους ηγέτες και όχι στους λαούς και μάλιστα σε ηγέτες, όπως ο Πρόεδρος του Ιράν ή ο Καντάφι, που δεν είναι κατ’ ανάγκη δημοφιλείς στις χώρες τους;

Η εντύπωσή μου είναι ότι η σημασία που δίνει ο Τσάβες στους ηγέτες οφείλεται σε δύο κυρίως λόγους. Πρώτον, πιστεύει γενικά στη σημασία των ηγετών και της ηγεσίας για την πρόοδο των κοινωνιών. Δεύτερον, όπως τόνισα και προηγουμένως, βασίζει μεγάλο κομμάτι της πολιτικής του στις προσωπικές σχέσεις και η καλή σχέση μαζί τους τον οδηγεί στο να παραβλέπει τις αδυναμίες τους, παρά (ή καλύτερα ειδικά αν υπάρχουν) τις αρνητικές κρίσεις των διεθνών μέσων για τους εν λόγω ηγέτες.

Ο Τσάβες πρότεινε μια Επιτροπή Ειρήνης για να μεσολαβήσει στη Λιβύη. Μοιάζει να είναι συχνά αυτός που προτείνει διεθνώς τέτοιες πρωτοβουλίες. Ισχύει αυτό, και αν ναι, ποιός θεωρείς ότι είναι ο λόγος;

Ναι, ο Τσάβες φαίνεται να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα στο να παίξει ρόλο διαμεσολαβητή και συγκεκριμένα προσπάθησε να παίξει αυτό το ρόλο σε διάφορες περιπτώσεις, όπως στον εμφύλιο πόλεμο της Κολομβίας και κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος στην Ονδούρα. Νομίζω ότι ένα σημαντικό κίνητρο έχει να κάνει με το ότι προσπαθεί να σκιαγραφήσει μια εικόνα του εαυτού του που να αντικρούει τις φήμες του παγκόσμιου πολεμοχαρούς ηγέτη. Βέβαια, αν και αυτό μπορεί να φαντάζει ψυχολογικό κίνητρο, νομίζω ότι ο Τσάβες θέλει επίσης στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η εξωτερική του πολιτική είναι ειρηνόφιλη, σε αντίθεση με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, που είναι πολεμοχαρής.

Η συνέντευξη μπορεί να βρεθεί εδώ: http://venezuelanalysis.com/analysis/6044

Μετάφραση: Γούσης Κώστας

Ένα Σχόλιο to “Ο Ούγκο Τσάβες, η επέμβαση στη Λιβύη και οι λατινοαμερικάνικοι δρόμοι προς τον αντι – ιμπεριαλισμό (μέρος 5o)”

  1. Καλησπέρα,

    δείτε εδώ μία ανάλυση μέσα από γράφημα που δείχνει γιατί η εξέγερση στην Αίγυπτο ήταν προβλέψιμη ακόμα και αν είχε δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση. Θα το βρείτε νομίζω ενδιαφέρον.

    http://center24.blogspot.com/2011/04/blog-post_8778.html#axzz1J8aAKdl1

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s